Ergenlerde stres ve akıllı telefon bağımlılığının, duygusal yeme davranışları ve yeme bağımlılığı üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu çalışma, ergenlerde stres ve akıllı telefon bağımlılığının, yeme bağımlılığı ve duygusal yeme arasındaki ilişkileri araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 305 kız, 195 erkek olmak üzere 500 ergen dahil edilmiştir. Katılımcılara kişisel bilgilerinin sorgulandığı anket formu, Adölesan Stres Ölçeği (ASQ-S), Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği – Kısa Versiyonu (ATBÖ-KV), Çocuk ve Adölesanlar için Duygusal Yeme Ölçeği (EES-C) ve YALE Çocuklar için Yeme Bağımlılığı Ölçeği 2.0 (YFAS-C 2.0) uygulanmıştır. Ergen kızların YFAS-C 2.0, ASQ-S ve ATBÖ-KV puanlarının ergen erkeklere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,001). Üç ana ve 3/üzeri ara öğün yapan ergenlerin EES-C toplam puanları, 1 ve 2 ana ve ara öğün yapanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,004). İki ve 3/üzeri ara öğün yapan ergenlerin YFAS-C 2.0 puanları, ara öğün yapmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Öğün atlayan ergenlerin ASQ-S puanları ve ATBÖ-KV puanları, öğün atlamayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (sırasıyla p<0,001; p=0,004). Katılımcıların Beden Kütle İndeksi (BKİ) (kg/m2) ile YFAS-C 2.0 arasında ve BKİ Z-skoru ile YFAS-C 2.0 arasında pozitif yönde, çok zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (sırasıyla p<0,05; p=0,003). YFAS-C 2.0 ile ASQ-S ve ATBÖ-KV arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Akıllı telefon bağımlılığı riski, YFAS-C 2.0 1 birim arttığında %5,7, ASQ-S 1 birim arttığında ise %3,1 artmıştır (sırasıyla OR=1,057; OR=1,031). Sonuç olarak stres ve akıllı telefon bağımlılığının ergenlerde yeme davranışları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Ergenlerde yeme bozukluklarının önlenmesi için özellikle okullarda stres yönetimi ve akıllı telefon kullanımı ile ilgili müdahalelerin geliştirilmesi gerekmektedir.