Ergenlere yönelik öz-şefkat geliştirme programının öz-şefkat, kendine şefkat vermekten korkma ve öznel iyi oluş üzerindeki etkililiğinin incelenmesi

Bu araştırma, ergenlere yönelik hazırlanan Öz-Şefkat Geliştirme Programının, ergenlerin öz-şefkat, kendine şefkat vermekten korkma ve öznel iyi oluş düzeylerine olan etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiş deneysel bir çalışmadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu, Şefkat Korkusu Ölçeği ve Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma, araştırmacı tarafından geliştirilen Öz-Şefkat Geliştirme Programı'nın katılımcıların öz-şefkat, kendine şefkat vermekten korkma ve öznel iyi oluş puanları üzerindeki etkisini belirlemek amacı ile 2x3'lük (deney grubu / kontrol grubu x ön-test / son-test / izleme testi) karma desene göre düzenlenmiştir. Araştırmada Öz-Şefkat Geliştirme Programı bağımsız değişken olarak işlem görürken, katılımcıların Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formundan, Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeğinden ve Şefkat Korkusu Ölçeğinden (Kendine Şefkat Vermekten Korkma Alt Ölçeği) aldıkları puanlar bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Araştırma, 2016-2017 eğitim öğretim yılında bir devlet okulunda öğrenimini sürdüren 6. ve 7. Sınıf öğrencilerinden seçilen 18 ortaokul öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu ve Şefkat Korkusu Ölçeği (Kendine Şefkat Vermekten Korkma Alt Ölçeği) ile yapılan ön test ölçümlerinden grup ortalamasının altında puan alan katılımcıların deney (n= 9) ve kontrol (n= 9) gruplarına yansız atanması yoluyla oluşturulmuştur. Deney ve kontrol grubunun oluşturulmasından hemen sonra 6 hafta süren Öz-Şefkat Geliştirme Programı deney grubuna uygulanmış ve son test uygulaması yapılmıştır. İzleme ölçümleri de son test uygulamasında 6 hafta sonra gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Verilerin analizinde grup içi karşılaştırmaların yapılması için Friedman Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılırken, gruplar arası karşılaştırmaların yapılması için Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler gruplar arası karşılaştırma yoluyla incelendiğinde deney grubuyla kontrol grubunun öz-şefkat, öznel iyi oluş ve kendine şefkat vermekten korkma ön-test ve son-test ölçümleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmazken, izleme ölçümlerinin deney grubunun lehine farklılaştığı görülmüştür. Grup içi karşılaştırmalar incelendiğinde deney grubunun öz-şefkat son-test puanlarının ön-test puanlarından ve izleme testi puanlarının son-test puanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Yine deney grubunun kendine şefkat vermekten korkma son-test puanlarının ön-test puanlarından ve izleme testi puanlarının son-test puanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit edilmiştir. Deney grubunun öznel iyi oluş puanları incelendiğinde ise son-test puanlarının ön-test puanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu ve izleme testi puanları ile son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Deney grubundan elde edilen bulgulara karşın kontrol grubunun öz-şefkat ve öznel iyi oluş ön-test, son-test ve izleme ölçümleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Son olarak kontrol grubunun kendine şefkat vermekten korkma son-test puanlarının ön-test puanlarından ve izleme testi puanlarının ön-test puanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular alan yazın ışığında tartışılmıştır.