Ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveyn tutumları ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Belirsizliklerin yoğun olduğu bir dönem olan ergenlik döneminde kişilerin ebeveynleriyle ve çevresiyle iletişim şekli değişmektedir. Bu değişiklikler ebeveynlerin çocuklarına karşı da tutumlarında birtakım farklılıklara yol açacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı ülkemizde yeni bir kavram olan helikopter ebeveyn tutumları ile ergenlerin psikolojik sağlamlığı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul ili Esenyurt ilçesinde bulunan 3 farklı ortaöğretim kurumunda öğrenim gören 717 (457 kız, 260 erkek) lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma katılımcıların bilgilerini toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", algılanan helikopter ebeveyn tutumunu belirlemek amacıyla Yılmaz (2019) tarafından geliştirilen "Algılanan Helikopter Ebeveyn Ölçeği", psikolojik sağlamlık düzeylerini belirmek amacıyla Arslan (2015) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin istatiksel analizi için SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Ergenlerin cinsiyetleri ile ebeveynlerini helikopter ebeveyn olarak algılama düzeyleri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için bağımsız örneklem t testi, ergenlerin okul türleri, sınıf düzeyi, ekonomik düzeyi, ebeveynlerinin eğitim düzeyi ile ebeveynlerini helikopter ebeveyn olarak algılama düzeyleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA), algılanan helikopter ebeveyn tutumu ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi test etmek için pearson korelasyon analizi, algılanan helikopter ebeveyn tutumları ve alt boyutlarının psikolojik sağlamlığı yordama düzeyini test etmek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda erkek lise öğrencileri kız lise öğrencilerinden annelerini daha çok helikopter ebeveyn olarak algıladığına; erkek lise öğrencilerinin kız lise öğrencilerinden anlamlı düzeyde psikolojik sağlamlık düzeylerinin yüksek olduğuna; helikopter anneye sahip olan imam hatip lisesinde öğrenim gören öğrencilerin anadolu lisesinde öğrenim gören öğrencilerden daha çok ve mesleki teknik lisesinde öğrenim gören öğrencilerin imam hatip lisesinde öğrenim gören öğrencilerden daha çok akademik-okul yaşamı konusunda helikopter ebeveynlik yaptığı; algılanan helikopter ebeveynlik ile sınıf düzeyi ve ekonomik düzeye göre anlamlı bir farklılık göstermediği; lise mezunu annelerin ilkokul mezunu annelerden daha yüksek helikopter ebeveynlik yaptığı; psikolojik sağlamlık ile algılanan helikopter ebeveyn tutumu arasında anlamlı pozitif yönde bir ilişki olduğu; helikopter anne etik ve ahlaki yaşam, akademik-okul yaşamı, duygusal-kişisel yaşam alt boyutları ve helikopter baba, temel güven, duygusal-kişisel alt boyutlarının psikolojik sağlamlığı yordadığı tespit edilmiştir.