Ergenlik dönemi bireylerinde beden kütle indeksi ve beden algısının depresyon düzeyleri ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Ergenlik dönemi dışsal ve içsel etkilere açık olunan bir dönemdir. Bu çalışmanın amacı ergenlik döneminde yer alan ortaokul ve lise öğrencilerinin beden kütle indeksi (BKİ), beden algısı, benlik saygısı ve depresyon düzeylerinin belirlenmesi ve sonrasında BKİ ve beden algısı ile benlik saygısı ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için araştırma evreni Gaziantep ili belirlenmiş, gerekli izinler alındıktan sonra 2022-2023 eğitim öğrenim dönemi içerisinde Gaziantep ilinde eğitim gören 495 kız, 383 erkek toplam 878 katılımcı değerlendirmeye alınmıştır. Katılımcıların yaş aralıkları 11 ile 18 arasında değişmekte olup 457'si erken ergenlik; 421'i orta ergenlik döneminde yer almaktadır. Öğrencilerden veri toplama amacıyla; "Kişisel Bilgi Formu", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", "Çocuk Depresyon Ölçeği" ve "Vücut Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler "SPSS 23.0 for Windows" paket programı ile yorumlanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon, regresyon analizleri tercih edilmiştir. Demografik değişikliklerin farklılaşmasının incelendiği analizlerde cinsiyet ve algılanan gelir durumunun beden algısı, benlik saygısı ve depresyonda farklılaşmaya neden olduğu; veli eğitim durumu hariç diğer gruplarda depresyonun farklılaştığı belirlenmiştir. BKİ, benlik saygısı, depresyon ve beden algısı puanları arasındaki ikili karşılaştırmalarda BKİ ve benlik saygısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken diğer karşılaştırmalarda ilişki saptanmıştır. Regresyon analizlerinde BKİ'nin anlamlı bir depresyon yordayıcısı olmadığı belirlenmiştir. Benlik saygısı ile beden algısının depresyonun güçlü yordayıcıları olduğu ve depresyon varyansının %39'unu açıklayabildiği saptanmıştır. Özetle bireylerin BKİ'leri ve bedenlerine bakış açıları onların benlik saygılarını ve duygu durumlarını etkileyebilmektedir. Araştırmanın tüm sonuçları literatür çerçevesinde tartışılmış ve gelecek araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ergenlik dönemi; BKİ; Beden algısı; Benlik saygısı; Depresyon