Erişkin hastalarda timpanik membran termometresi ile yapılan ölçümlerde kulak kepçe pozisyonunun vücut sıcaklığı ölçüm değerlerine etkisi

Araştırma, erişkin hastalarda timpanik membran termometresi ile yapılan ölçümlerde kulak kepçe pozisyonunun vücut sıcaklığı ölçüm değerlerine ve rahatlık düzeyini etkisini incelemek amacı ile karşılaştırmalı tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma, Kasım - Aralık 2015 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servis'ine bu tarihlerde ayaktan başvuran ya da yatarak tedavi gören erişkin hastalarda yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 18 yaş ve üstü, bilinci açık, iletişim sorunu olmayan, gönüllü, otitis mediası olmayan, ateşi olmayan, ayaktan başvuran ya da yatarak tedavi gören erişkin hastalar (n=147) oluşturmuştur. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servis'ine başvuran günlük hasta sayısının fazla olması nedeni ile bu birim seçilmiştir. Araştırmada veriler, Veri Toplama Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği, timpanik membran termometresi ve kronometre kullanılarak toplanmıştır. Verilerin toplanmasında, araştırmaya dahil olma ölçütlerine uygun hastalar belirlendikten sonra araştırma hakkında bilgi verilmiştir, gönüllü olan hastalardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Hastalarla ilgili tanıtıcı bilgiler, Veri Toplama Formuna kaydedildikten sonra hastanın hangi gruba alınacağı basit randomizasyonla belirlenmiştir, bunun için kura çekilmiştir. A grubundaki hastaların vücut sıcaklığı önce kulak kepçesi pozisyonu değiştirilerek ölçülmüştür. Ölçüm sırasında termometrenin kulak kanalında sıcaklık değişikliğine (sürtünme, plastik koruyucunun ısısının daha düşük olması gibi nedenler) neden olabileceği düşünülerek iki ölçüm arasında 30 saniye ara verilmiştir. Daha sonra ölçme işlemi hastanın kulak kepçesi pozisyonu değiştirilmeden yapılmıştır. B grubundaki hastaların vücut sıcaklığı ölçümü ise, önce kulak kepçesi pozisyonu değiştirilmeden, daha sonra ölçme işlemi hastanın kulak kepçesi pozisyonu değiştirilerek ölçüm yapılmıştır. Her bir vücut sıcaklığı ölçme işleminin süresi kronometre ile belirlenmiştir, işlemin rahatlık düzeyi Görsel Kıyaslama Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde Statistical Package of Social Science (SPSS) 16.0 programı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizlerinde frekans, yüzde, ortalama, standart sapma hesaplanmış, kulak kepçe pozisyonunun ölçüm değerlerine etkisini incelemek için iki eş arasındaki farkın önemlilik testi kullanılmıştır. Ayrıca Bland Altman yöntemi ile verilere ilişkin grafikler oluşturulmuştur. Sonuçlar %95 güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Etik Kurulu'ndan ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinden ve örneklem kapsamına alınan her bir hastadan yazılı izin alınmıştır. Araştırmanın sonucunda ise, Araştırma kapsamına alınan hastaların, yaşları 18 ile 85 arasında değişmekte olup ( =38.93±15.28) %38.4'ünün 18-29 yaş grubunda olduğu , %55.8'inin kadın olduğu saptanmıştır. Yapılan ölçüm değerlerinin gruplara göre ortalamalarına bakıldığında, A grubunda kulak kepçe pozisyonu verilerek yapılan ölçümlerde ortalamanın 36.93 0C, kulak kepçe pozisyonu verilmeden yapılan ölçümlerde ortalamanın 36.69 0C olduğu, B grubunda kulak kepçe pozisyonu verilerek yapılan ölçümlerde ortalamanın 36.99 0C, kulak kepçe pozisyonu verilmeden yapılan ölçümlerde ise ortalamanın 36.62 0C olduğu; pozisyonlara göre ortalamalarına bakıldığında, kulak kepçe pozisyonu verilerek yapılan ölçümlerde ortalamanın 36.96 0C, kulak kepçe pozisyonu verilmeden yapılan ölçümlerde ortalamanın 36.66 0C olduğu saptanmıştır. İki ayrı pozisyonda gerçekleştirilen ölçüm değerlerinin arasındaki farkın 0.30 0C olduğu, Bland Altman grafiği ile incelendiğinde her pozisyona ait grafikte farkların sıfırın etrafında sistematik bir şekilde dağılmadığı, farkların 0.3 değeri etrafında sistematik bir dağılım gösterdiği saptanmıştır. Yapılan ölçümlerin işlem sürelerine bakıldığında, kulak kepçe pozisyonu verilerek yapılan işlemlerin ortalama süresinin 5.51 saniye, kulak kepçe pozisyonu verilmeden yapılan işlemlerin ortalama süresinin ise 4.42 saniye olduğu, iki ayrı pozisyonda yapılan ölçüm işlemlerinin süreleri arasındaki farkın 1.08 saniye olduğu saptanmıştır. Kulak kepçesine pozisyon verilerek yapılan vücut sıcaklığı ölçme işleminden %59.2'sinin "0" düzeyinde rahatsızlık hissettiği saptanmıştır ( =1.13±1.84). Anahtar Sözcükler: kulak kepçesi, vücut sıcaklığı, timpanik membran termometresi.