Erken Dönemde sınıf perspektifine bakış ve Türkiye'ye yansıması

Toplumsal sınıflar nesnel olarak, köleci toplumla birlikte ortaya çıkmıştır. Literatürde sınıf kavramı zenginlik, yönetim, ırk ve meslek kriterleri üzerinden açıklansa da ekonomi, sınıfların oluşmasının başat sebebidir. Bilimsel sosyalizm (Marksizm), kendisinden önceki sosyalist görüşlerden ayrılarak, sınıfların oluşumunu bu kritere dayandırır. Marx, Engels, Lenin ve Luxemburg, bilimsel sosyalizmin, teorik anlamda birikimini saylayan ilk kuşaktır. Teorinin içerisinde sınıf kavramı ve sınıf mücadelesi kuramı, oldukça önemli bir yer işgal eder. Marksizme göre, odaklandığı toplumsal formasyon olan kapitalizm içerisinde devrimci sınıf, proletaryadır. Proletarya, üretim araçlarına sahip olmadığından, emek gücünü satmak zorunda olan sınıftır. Sınıf kavramını bilimsellik çerçevesinde ele alan bilimsel sosyalizmin Osmanlı'ya girişinde, gayrimüslimler oldukça etkin rol oynamıştır. Fakat imparatorlukta yaşanan parçalanma ve milliyetçi hareketlerin yarattığı olumsuz etki, sosyalist hareket için, 1919 yılının milat olarak kabul edilmesine neden olur. 1917 Sovyet devriminin etkisi ve Türkiye Sosyalist Fırkası ile Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkaları'nın bu tarihte kurulması, sosyalist düşüncenin ülkede yükselişe geçmesine neden olur. Bilimsel sosyalizm alanında, geçmişten alınan mirasla oluşan teorik birikim de, bu dönemde belirginleşmeye başlar. Türkiyeli teorisyenler, bilimsel sosyalizm düşüncesini, ülkenin özgün koşullarına uygulama çabası içerisinde olmuşlardır. Bu noktada özellikle ön plana çıkan isim Şefik Hüsnü Değmer'dir. Sınıfların tanımı ve kapsamı üzerine, Marksizmle genel olarak uzlaşı içerisinde kalınmıştır. Ancak kapitalizmin Batıda gelişip yerleşmesiyle birlikte ortaya çıkan Batı kayaklı bir bilim olan Marksizmin, kapitalizmin henüz gelişme aşamasında olduğu bir ülkenin özgün koşullarına uygulanmaya çalışılması iki önemli farkın ortaya çıkmasına neden olur. Birincisi, sınıf kapsamının belirgin bir biçimde geniş tutulmasıdır. Bu durum, doğrudan bilimsel sosyalizme aykırı değildir. İkincisi, devrim düşüncesinin, uzlaşmaz sınıf çelişkisi ve sınıf mücadelesi üzerinden değil, emperyalizme karşı mücadele üzerinden işlenmiş olmasıdır. Anahtar Kelimeler: toplumsal sınıflar, işçi sınıfı, sınıf mücadelesi, bilimsel sosyalizm, işçi sınıfı partisi, sendikalar, sınıf bilinci.