Erken embriyonik gelişimde sentrozomun rolünün ışık ve elektron mikroskopik düzeyde değerlendirilmesi

İnfertilitenin tedavisinde sıkça kullanılan intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI) uygulaması bazı ender olgularda, döllenmeyi sağladığı halde, erken bölünmelerde bozukluklarla sonuçlanabilmektedir. Embriyonik gelişim, zigotun ilk bölünmesiyle başlayıp, düzenli olarak gerçekleşen mitozlarla sürdürülür. Bu süreçte, kaynağı paternal olan sentrozom önemli bir rol üstlenir. Sperm sentrozom işlevindeki aksaklıkların, embriyonun erken gelişimindeki bölünme bozukluklarıyla ilişkili olabileceği, bazı araştırıcılar tarafından önerilmiştir. Çalışmamızda, tekrarlanan ICSI uygulamaları sonucunda, embriyoları yüksek oranda anormal bölünme görüntüsü sergilemiş olan çiftlerin, erkek partnerlerinden ejakülat sperm örnekleri toplanmıştır. Bu örnekler, fertil erkeklerin örnekleri ile karşılaştırmalı olarak, mikroskopik düzeyde incelenmiştir. Alınan örneklerin bir kısmı morfolojik analiz için Papanicolaou metoduyla boyanmış, bir kısmı elektron mikroskobik inceleme için hazırlanmıştır. Örneklerin kalan kısımları dondurularak sıvı azotta saklanmıştır. Yeterli hasta sayısına ulaşıldığında, dondurulan örnekler çözdürülmüştür. Sonrasında, immünofloresan (IF) boyama yöntemi ile sentrozom proteinlerinden, sentrin ve speriolin ekspresyonları değerlendirilmiştir. Geçirimli Elektron Mikroskobu (TEM) ile incelenen örneklerde, spermatozoada gözlemlenen ince yapısal özellikler, ayrıntılı biçimde belirlenerek tasnif edilmiştir. Değerlendirmelerin sonunda, bazı hastalarda morfolojik değerler normal sınırlarda bulunurken, bazılarında düşük morfolojik değerler saptanmıştır. Sentrozom proteinlerinin ekspresyonları açısından anlamlı sonuçlara ulaşılamamıştır. TEM incelemesinde, bazı hastalarda, yüksek düzeylerde boyun anomalisi saptanmıştır. Özellikle iki hastada, spermatozoada yüksek oranda çift boyun ve dolayısıyla birden çok sentriyol görüntüsü izlenmiştir. Bu iki vakada ICSI ile seçilen spermatozoonların çift boyunlu olabileceği ihtimalinin yüksek olduğu değerlendirilmiştir. ICSI'de kullanılan böyle bir sperm ile zigota fazla sayıda sentriyolün taşınmış olabileceği, bunun da, çok kutuplu mitoz mekiği oluşturarak, bölünmelerde bozukluklara ve fragmantasyona yol açabileceği düşünülmüştür. Açıklanamayan durumlarda spermatozoanın TEM ile incelenmesinin, planlanacak yardımla üreme tedavi seçenekleri noktasında yol gösterici olacağı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler : Sperm, sentrozom, geçirimli elektron mikroskop, sentrin, speriolin