Erken müdahale kapsamında COVİD-19 pandemisinin çocuklarıngelişimi üzerindeki etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı Covid-19 pandemisinin çocukların gelişimleri üzerindeki etkisinin erken müdahale ve gelişimsel izlem çerçevesinde incelenmesidir. Bu amaç kapsamında çalışma retrospektif kohort deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi Çocuk Gelişimi Birimine Mart 2018-Mart 2022 (Covid-19 pandemisi öncesi 2 yıl, Covid-19 pandemisi sonrası 2 yıl) tarihleri arasında 4 yıllık süreçte başvuran 1019 (672 erkek, 347 kız) çocuktan oluşmaktadır. Çalışmanın verileri her biri çocuğa ait gelişim izlem dosyasından elde edilmiştir. Gelişim izlem dosyasında "Gelişim İzlem Formu" ve "Denver II Gelişimsel Tarama Testi" bulunmaktadır. Çalışmanın verileri tanımlayıcı istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda Covid-19 pandemisi öncesi ve sonrası çocukların gelişimleri karşılaştırılmış ve pandeminin çocukların genel gelişimleri, kişisel sosyal gelişimleri, dil gelişimleri ve ince ve kaba motor üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu bulunmuştur. Erken müdahale kapsamında çocuk gelişimi birimi tarafından yapılan yönlendirmeler ve öneriler incelendiğinde; genel gelişimsel öneriler, dil gelişimi destek önerileri verildiği; çocuk psikiyatri, çocuk nöroloji, dil ve konuşma terapisti, bilişsel değerlendirme, işitsel değerlendirme, okul öncesi eğitim alanlarına yönlendirmeler yapıldığı ve riskli izlemlerin görüşme tekrarına çağrıldıkları belirlenmiştir. Gelişimsel müdahale amacıyla verilen danışmanlık konuları arasında kekemelik-akıcılık bozukluğu, beslenme önerileri (gıda reddi, ek besine geçiş, seçicilik vb.), tuvalet eğitimi, enürezis-enkopresiz, artikülasyon bozuklukları, uyku rutini, davranış problemleri, tik bozuklukları (parmak emme, tırnak yeme vb.), okula hazır bulunuşluk, kardeş kıskançlığı, ekran bağımlılığı, duygu düzenleme, stresle başa çıkma, ayrılık anksiyetesi, konstipasyon, boşanma, obsesyon, içe kapanıklık ve cinsel kimlik gelişimine ilişkin şüphe gibi konular yer almıştır. Pandemi sonrası verilen öneri ve yönlendirmelerde, danışmanlık konularının çeşitliliğinin ve sayısının arttığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Covid-19 pandemisi, çocuk gelişimi, erken müdahale.