Erken puberte tanılı kız çocuklarda GnRH analog (Leuprolid asetat) tedavi etkinliğinin araştırılması

Amaç: GnRHa (Leuprolide asetat) ile tedavi edilen GEP tanılı kız olguların tedavi başlangıcı, bir, iki ve üç yıllık izlem sürecindeki antropometrik, laboratuvar ve pelvik USG bulgularını karşılaştırarak tedavi etkinliğinin araştırılmasıdır. Materyal ve Metot: Bu çalışmada Ocak 2008-Aralık 2016 tarihleri arasında Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Bilim Dalı Polikliniğine erken puberte bulguları ile başvuran, GEP tanısı alan ve leuprolide asetat ile tedavi edilen 85 kız olgu retrospektifolarak incelendi. Olguların dosya bilgilerinden başvuru şikayeti, şikayetlerinin başlangıç yaşı, başvuru yaşı, özgeçmiş özellikleri, antropometrik ölçüm değerleri, fiziki muayene bulguları, puberte evreleri, laboratuvar sonuçları ve pelvik USG bulguları kaydedildi. Olguların kemik yaş tayini; sol el bilek grafilerinden belirlenmiş ve ÖSB hesaplanmıştır. Olguların GnRHa tedavisi altında üçer ay arayla fiziki muayenesi, antropometrik ve hormonal ölçümleri yapılmıştır. Altı ay ara ile pelvik USG ve kemik yaşları değerlendirilmiştir. Bulgular: GnRHa ile tedavi edilen olguların %92.9'unda (79 olgu) idiyopatik, %7'sinde (6 olgu) organik patoloji saptandı. Olguların çoğu düşük doz leuprolide asetat (3.75 mg/4 hafta) ile tedavi edildi.Üç yıl tedavi edilenlerin tedaviye başlama yaşı diğerlerine göre anlamlı düşüktü (p<0.05). Tedavi süresince, tedavi başlangıcı değerine göre 1, 2 ve 3. yıl sonu TY/KY oranında istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı (p<0.05). Boy SDS açısından karşılaştırıldığında ilk yıl anlamlı değişiklik olmadı, ancak2 ve 3. yıl sonu boy SDS'inde istatistiksel olarak anlamlı olmayan azalma saptandı (p>0.05). Tedavi başlangıç değerine göre 1, 2 ve 3. yıl sonunda ÖSB değerinde anlamlı artış, ΔHB-ÖSB farkında ise anlamlı azalma saptandı. 1 ve 2 yıl tedavi alanlarda VKİ ve VKİ SDS değerlerinde anlamlı artış oldu fakat 3 yıl tedavi alanlarda anlamlı farklılık saptanmadı. Vücut ağırlık SDS değerinde ise 1 yıl tedavi alanlarda anlamlı, fakat 2 ve 3 yıl tedavi alanlarda anlamlı olmayan artış saptandı. Olguların tedavi başlangıcında pelvik USG ile değerlendirilmesinde %80'inde (68 olgu) içgenital organlarda pubertal değişikler tespit edildi.1ve 2. yıl sonunda tedavi öncesi bulgularına göre uterus ve over boyutlarında belirgin değişiklik olmadı, 3. yıl sonunda ise uterus boyutunda anlamlı artış saptandı. İzlem süresince EKK'de anlamlı azalma olduğu tespit edildi. Olguların izlem süresince tedavi başlangıcına göre b LH, b FSH ve b östradiol değerleri azaldığı, b FSH'deki azalma anlamlıyken b LH ve b östradioldeki azalmada anlamlı farklılık saptanmadı. Tedavi başlangıç oranına göre b LH / b FSH oranında 1. yıl sonunda anlamlı artış olurken 2 ve 3. yıl sonunda anlamlı olmayan azalma olduğu gözlendi. Sonuç: GEP tanılı kız olguların tedavi süresi ile KY ilerleme hızında baskılanma, ÖSB'de artış ve ÖSB'nin HB'ye yakınlaşması arasında pozitif korelasyon olduğu saptandı. Üç yıl tedavi alanlarda ÖSB'nin HB'ye benzer olması nedeniyle bu gruptaki olguların erişkin boy potansiyellerine ulaşabilecekleri düşünüldü. Bu nedenle GEP tanılı olguların erişkin boy kaybı riskini en az düzeyde tutmak için erken yaşlarda tedaviye başlanması ve daha önceki bazı çalışmalarda da tespit edildiği gibi en az üç yıl süre ile tedavi edilmesi gerektiği belirlendi. Kısa süreli GnRHa ile tedavinin VKİ üzerinde olumsuz etkisi gözlense de, uzun süreli tedavinin VKİ üzerinde olumsuz etkisi saptanmadı. GEP tanılı kız olgularda leuprolide asetat ile tedavinin, erişkin boyunun korunması üzerinde güvenilir ve yararlı bir tedavi yöntemi olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Gerçek erken puberte, hedef boy, kemik yaşı, kız, leuprolide asetat, öngörülen son boy, vücut kitle indeksi