Erzurum fıkralarında toplumsal değerler

Bir toplumda refah seviyesinin yüksekliği o toplumun temel değerlerine karşı tutumlarıyla doğru orantılıdır. Nesilden nesile bu değerleri aktarmak ise kültür aktarıcısı olan türler üzerinden yapılmaktadır. Bu türlerden biri de halk edebiyatı anlatma türlerinden biri olan fıkradır. Fıkra, halk edebiyatının anlatmaya dayalı türleri içinde yer alan, hacimce küçük olmasına rağmen anlatım gücü ve verdiği mesajlar bakımından oldukça etkili bir türdür. Fıkra, binlerce yıldır yaşayan ve sözlü anlatım dönemlerinde kulaktan kulağa yayılırken yazının icadıyla nesiller boyu kalıcılığını sağlayan bir tür olmuştur. Vermek istediği mesajları mizahi bir dille ele alır. Sözlü kültür geleneğinin mihenk taşı olan Erzurum fıkraları da kültür taşıyıcılığı açısından oldukça önemlidir. Fıkralar kültür taşıyıcılığını üstlenirken aynı zamanda o toplumun içinde barındırdığı değerleri de taşır. Çalışmanın amacı, Erzurum fıkralarının çalışmaya değer nitelik ve nicelikte olmasının yanında daha önce Erzurum fıkralarındaki toplumsal değerlere değinilen bir çalışmanın olmamasıdır. Çalışmanın sonucunda nitel araştırma yöntemi kullanılarak metin merkezli bir araştırma yapılmıştır ve 13 başlık altında ele aldığımız değerler ile fıkralar irdelenmiş, bunların değerler eğitiminde nasıl kullanıldığı sonucuna varılarak literatüre kazandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Erzurum fıkraları, Fıkra tipleri, Fıkra, mizah çeşitleri, değer, değerlerin sınıflandırılması, toplumsal değerler, değerler eğitimi.