Erzurum türkülerinin sembolik ve tematik bakımdan incelenmesi

Toplumumuzda ve kültürümüzde duyguların en yoğun biçimde yaşandığı ve hissedildiği türlerin başında türküler gelmektedir. Türküler içinden çıktıkları toplumun duygu ve düşüncelerini, özlemlerini, sevgilerini ve yaşanmışlıklarını taşırlar. Toplumun sadece manevi duygularına değil aynı zamanda tarihi geçmişine, törelerine, yasalarına, kıyafetlerine, yöresel söylemlerine kadar yer verirler. Böylece maddi ve manevi kültürün yansımalarını diğer türlere göre en iyi türkülerde görmekteyiz. Anadolu'nun kültürel mirasının en önemli parçalarından biri olan Erzurum türküleri, bölgenin sosyo- kültürel yapısını, coğrafyasını ve kültürünü yansıtmaktadır. Bu türküler sadece melodik açıdan değil içlerinde barındırmış oldukları sembolik manalarla da derin ve geniş bir inceleme alanı sunmaktadır. Erzurum türkülerinde yer alan semboller, motifler ve imgelerle birlikte kültürel bellekte izler bırakarak türküler vasıtasıyla kuşaktan kuşağa aktarılırlar. Türküler içlerinde barındırdıkları birçok kültürel unsurla beraber milli benliğimizin temel yapı taşlarını da oluştururlar. Aynı zamanda türkülerde sıklıkla karşılaşılan sembollerden doğa unsurları, coğrafi mekanlar, tarihi olaylar ve yöre halkının da yaşamından izler bulunur. Çünkü türküler rastgele sözcüklerin bir araya gelerek oluştuğu bir söz dizimi değil, içinde sembollerin ve imgelerin olduğu, derin manaların barındığı, çeşitli çağrışımlar ve motiflerle bezenmiş türlerdir. Böylece toplumun ruhunu ve yaşantısını yansıtan türlerdir. Semboller, motifler ve imgeler yüzlerce yılın birikimi olduğundan bu tarz ince detayların tespitleri de büyük önem taşımaktadır. Bundan dolayı Erzurum türkülerinin sembolik ve tematik bakımdan değerlendirilmesi, kültürel mirasın derinliklerine inerek, türkülerin ardında yatan çeşitli derin manalara da vakıf olmayı amaçlar. Bu çalışmada Erzurum türkülerinde bulunan sembolik ve tematik unsurların belirlenmesi, türkülerin arkasındaki gizemlere, bölgenin geçmişine ışık tutmak, geleceğine dair ipuçları sunmak ve böylece kültürel mirasın canlı bir parçası olmak amaçlanmıştır. Anahtar Sözcükler: Türkü, Sembol, Motif, Tema, Kültür, Folklor