Esenlik ve mekan ilişkisi: İstanbul Teknik Üniversitesi Ayazağa Kampüsü örneği

Bu tezin amacı esenlik ve mekan arasındaki ilişkiyi anlayabilmektir. Bu ilişkiyi sistematik bir şekilde değerlendirebilmek için pozitif psikoloji alanının insanların genel durumlarını değerlendirmede kullandığı esenlik kavramı üzerinden tartışma yürütülür. Esenliğin değerlendirildiği mekan kısmını üniversite kampüsleri oluşturur. Eğer öğrenciler kampüste esenlik halinde var oluyorlarsa bu olumlu bir durumdur ve esenliklerini sürdürmeleri amacıyla çalışmalar yapılmalıdır. Eğer kampüste esenlikten bahsetmek mümkün değilse bu negatif bir durumdur ve bu durumu tersine çevirmek için çalışmalar yapılmalıdır. Çalışmanın birinci bölümünde konuya genel bir giriş yapılmıştır. Çalışmanın amacı, kapsamı, literatüre ve mimari tasarıma katkısı ve çalışma yöntemine ilişkin bilgiler sunulmuştur. İkinci bölümde önce sağlık kavramı açıklanmıştır. Sonraki kısımda sağlık ve esenlik kavramları arasındaki ilişki açıklanmış ve esenlik kavramsal çerçevesiyle ele alınmıştır. Sonraki bölümde esenlik, esenlik ile günlük hayatın iç içe geçtiği üzerinden tartışılmıştır. Esenlik sağlık, mutluluk gibi kavramları kapsayan, kimi zaman bunların yerine kullanılan ancak çoğunlukla bu kavramlarla ilişki içinde olan bir durumdur. Kısa dönemli mutluluktan çok, uzun dönemli denge ve uyumu içerir. Üçüncü bölümde insan-çevre ilişkisi açılmış ve bu çalışmadaki konumu belirlenmiştir. İlk olarak mekan ve tez çalışmasının yer alacağı kentsel mekan ölçeğine değinilmiştir. Bu bağlamda bireyin çevreye tepkisi ve gereksinimleri esenlik bağlamında değerlendirilmiştir. Sonrasında mekan bazlı sağlık konusunun üstünde durulmuştur. Çevre ve esenlik arasındaki ilişkiyi anlayabilme konusundaki metodolojik zorluklara değinilmiş, bu zorlukları aşmak için kullanılan yöntem ve örnekler açıklanmıştır. Dördüncü bölümde öncelikle üniversite kampüsleri amaçları, işlevleri, çeşitleri, tasarım faktörleri bağlamında incelenmiştir. Sonrasında kampüs tasarım elamanları değerlendirilmiştir. Bu bölümde son olarak sağlıklı kampüs kavramı ele alınmış ve Dünya'dan örnekler değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde öncelikle çalışma alanının neden seçildiği açıklanmıştır. Sonrasında İstanbul Teknik Üniversitesi Ayazağa Kampüsü mekansal bazda esenliğe etki edebilecek unsurlar bağlamında değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler ve kampüste yapılan alan çalışması sonucu ortaya çıkan bulgular incelenmiştir. Sonuç bölümünde, alan çalışmasının bulguları ve önceki bölümlerdeki tartışmalar doğrultusunda, mekan tasarımında kullanılmak üzere esenlik göstergelerinin ve tasarım ilkelerinin neler olabileceği ve bunların nasıl birlikte çalıştığı açıklanmıştır. Sonuç olarak esenlik ve mekan arasında ilişkiye rastlanmıştır. Bu ilişki ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır.