Eski uygurca tantrik bir metin: Kāyacakra Sādhana

Kāyacakra Sādhana, Berlin-Brandenburg Bilimler Akademisi Turfan Koleksiyonu'nda U 557 koduyla muhafaza edilen bir el yazmasındaki iki metinden ikincisidir. Metin, tanrılara adak sunma ve Cakraśaṃvara-maṇḍala aracılığıyla aydınlanmaya ulaşma hakkında bilgi veren bir ritüel kılavuzudur. Metin, Uygurların Yuan Hanedanlığı hâkimiyeti altında olduğu dönemde Tibetçeden, Eski Uygurcaya tercüme edilmiştir. Eski Uygurca tercümeye kaynaklık eden Tibetçe metin 1280'de ölen 'Phags-pa bLama'ya atfedilmektedir. Eski Uygurca metnin, sondan eksik olması sebebiyle bir kolofonu bulunmasa da aynı yazmada yer alan Śrīcakrasaṃvara-Maṇḍala-Abhisamaya isimli metnin kolofonundan hareketle Puṇyaśri tarafından tercüme edildiği söylenebilir. Metnin bulunduğu el yazması Orta Asya'ya düzenlenen keşif seferlerinden birinci Alman seferinde bulunmuştur. Metinden haberdar olmamızı sağlayan kişi F. W. K. Müller'dir. Müller, Ein uigurisch- lamaistisches Zauberritual aus den Turfanfunden (1928) isimli çalışmasında, el yazmasının fiziksel özellikleri ve metnin içeriği hakkında bilgi vermiştir. Metin üzerine yapılmış ikinci çalışma ise G. Kara ve P. Zieme'nin birlikte hazırladığı Fragmente tantrischer Werke in uigurischer Übersetzung. Berliner Turfantexte VII (1976) isimli çalışmadır. Kara ve Zieme'nin bu çalışmasında çeşitli tantrik Uygur metinleri neşredilmiş ve incelenmiştir. Bu çalışmadaki metinler arasında Kāyacakra Sādhana da bulunmaktadır. Çalışmada, Kāyacakra Sādhana, Śrīcakrasaṃvara-Maṇḍala-Abhisamaya isimli metinle birlikte A metni olarak neşredilmiştir. Bu iki çalışmadan sonra doğrudan metin üzerine yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Bu sebeple yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada söz konusu metin yeniden ele alınmıştır. Çalışma toplam sekiz bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Uygur etnik adı, Uygur tarihi, Uygur edebiyatı hakkında bilgi verilmiştir. Metin bölümünde metnin adı ve konusu, tercümanı, tarihlendirilmesi, metinle ilgili yapılmış çalışmalar, metnin bulunduğu yazmanın fiziksel özellikleri, metnin yazım ve dil özellikleri ve metin incelenirken izlenen yollardan bahsedilmiştir. Harf Çevrimi ve Yazı Çevrimi bölümünde metnin transkripsiyonu ve transliterasyonu yapılmıştır. Türkiye Türkçesine Aktarım bölümünde metnin çevirisi verilmiştir. Açıklamalar bölümünde metinde geçen çeşitli sözcükler, dilbilgisel yapılar, Budist terim ve ifadeler vb. açıklanmıştır. Dizin bölümünde metinde geçen tüm sözcüklerin gramatikal dizini yapılmıştır. Kaynakça bölümünde bu çalışmada faydalanılan kaynaklar gösterilmiştir. Tıpkıbasım bölümünde metnin Digitales Turfan- Archiv'den alınmış fotoğrafları verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eski Uygurca, Kāyacakra Sādhana, ritüel kılavuzu.