Eskişehir ilinde aşılara bakış açısı ve aşı karşıtlığının değerlendirilmesi

Gezici H. Eskişehir İlinde Aşılara Bakış Açısı ve Aşı Karşıtlığının Değerlendirilmesi Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2025. Bu çalışmayla bireylerin aşılara bakış açısını, aşı karşıtlığı ve aşı tereddüdünün hangi nedenlerden kaynaklandığını bulmayı amaçladık. Kesitsel tipteki çalışmaya 755 katılımcı dahil edilmiştir. Sosyodemografik veriler, Aşı karşıtlığı ölçeği kısa formu ve anket uygulanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 23.0 programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızda yaş, cinsiyet, medeni hal, çocuk sahibi olma, çocuk sayısı, kronik hastalık, sosyal medya kullanma, çocuklarda aşı sonrası yan etki gelişen ve gelişmeyen, kendisine aşı yaptırdıktan sonra yan etki gelişen ve gelişmeyen katılımcıların aşı karşıtlığı ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Gebe kadınların gebe olmayan kadınlara, öğrenim düzeyi yüksek lisans olanların diğer öğrenim düzeyi gruplarına, geliri giderinden fazla olan katılımcıların diğer gelir düzeyi gruplarına, il merkezinde ve ilçe merkezinde yaşayanların köy ve kasabada yaşayanlara, sigara kullanmayanların sigara kullananlara, 18 yaşından sonra aşı yaptıranların aşı yaptırmayanlara, Covid 19 aşısı yaptıranların yaptırmayanlara, aşıların Türkiye'de üretilmesi durumunda aşı tercihlerinin nasıl etkileneceği sorusuna, "aşının yerli ya da yabancı olması tercihi etkilemez" cevabı veren katılımcıların, diğer katılımcılara, aşı konusunda uzman hekim, aile hekimi görüşünü dikkate alan katılımcıların uzman hekim ve aile hekimi görüşünü dikkate almayanlara, aşı konusunda televizyon, internet, sosyal medya görüşünü dikkate almayanların alanlara kıyasla aşı karşıtlığı ölçeği puanı daha düşüktür. Ayrıca anne ve babaların çocuklarına takvim dışı aşı yaptırma oranları ve katılımcıların gelir düzeyi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Fakat katılımcılarda öğrenim düzeyi arttıkça takvim dışı aşı yaptırma oranı artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Aşılama, aşı karşıtlığı, aşı reddi, aşı tereddüdü, rutin dışı aşılama