Esnek konut tasarımında kullanıcı memnuniyetinin ölçümü: Bulanık TOPSIS yöntemi

Esnek tasarım, konutun nihai kullanıcısının ihtiyaçlarına cevap vermekte mimarlık disiplininin güçlü araçlarındandır. Kullanıcı ile yaşama alanı arasında sağlanan uyum, ihtiyaçlarının karşılanma düzeyi gibi faktörler ile kullanıcının konutundan duyacağı memnuniyet arasında doğrudan bir ilişkinin varlığından söz edilebilir. Konut kullanıcı memnuniyeti ve memnuniyeti etkileyen faktörler üzerine literatürde birçok araştırma bulunmaktadır. Bu araştırmalarda çoğunlukla kullanıcı memnuniyetinin parametreleri üzerinde durulmuş ve ağırlıklı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Ancak kullanıcı deneyiminden veri elde etmeyi sağlayan anket yönteminin, verinin güvenilirliği açısından kimi problemler barındıracağının göz ardı edilmemesi gerekmektedir. Deneyimleri üzerinden yorumladıkları bir bilgiyi sayısal olarak belirli bir aralıkta (Likert ölçeği) değerlendirmeleri istenen kullanıcılar, seçimlerini yaparken zihinlerindeki ifadeye en yakın değeri tercih etmek durumundadırlar. Değerlendirme süreci bu şekilde beraberinde veri kayıplarını da getirmektedir. Sözel bir bilginin sayısal aralığa dönüştürülmesi ve bu haliyle işlenmesi süreci veri kaybına açıktır. Ayrıca kullanıcıların konu üzerine yetkinlikleri bilinemeyeceği için sayı değerleri ve aralıkları belirleme konusunda güvenilirlik ile ilgili bir belirsizlik meydana gelmektedir. Literatürde belirsiz durumların işleme katılabilmesine imkân sağlayan çok kriterli karar verme yöntemleri mevcuttur. Bu yöntemlerin kullanımı ile karmaşık ve belirsiz veriler matematiksel ve değerlendirmeye açık hale gelebilmektedir. Tez çalışmasında birçok veri ölçümü için kullanılan Bulanık TOPSIS yöntemi tartışmaya açılmakta ve anket verilerinin değerlendirilmesi sürecinde oluşan veri kaybını önlemeye yönelik bir araç olarak önerilmektedir. Bu amaçla konu üzerine yapılan araştırmalar taranmış, parametrelerin belirlendiği kaynaklardan faydalanılmış, anket yöntemini kullanarak konut kullanıcı memnuniyet parametrelerini sınıflandıran çalışmalar incelenmiştir. Çalışmalardan elde edilen parametreler, esnek tasarım kapsamında nesnel olarak değerlendirilme potansiyellerine göre bulanık TOPSIS yöntemi ile işleme alınmış, Vertex yöntemiyle anlamlandırılmıştır. Bu şekilde bulanık TOPSIS yönteminin konut kullanıcı memnuniyeti ölçümünde, olası veri kayıplarının önlenmesini sağlayacak bir araç olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmıştır.