Etibank Üçköprü krom zenginleştirme tesisi artıklarından küçük boyutlu kromitin zenginleştirilmesi

ÖZET Etibank üçköprü Kron İşletmesi Karagedik Krom Zenginleştirme Tesisinin 100 yıla yakın bir süredir stoklanan artıklarını değerlendirmek amacıyla, stoklardan karelaj yapılarak belli aralıklarla sondaj numuneleri alınmış ve yapılan analizler sonucunda da stokların ortalama Cr içeriğinin % 12 olduğu, toplam stok miktarının da yaklaşık 800 bin ton olduğu tesbit edilmiştir. Zenginleştirme deneylerine esas olan numune üzerinde yapılan mineralojik incelemeler sonucunda, Kromit, Serpantin grubu mineraller (Krizotil, Antigorit), Olivin, Piroksen, Manyezit mineralleri izlenmiştir. Numune üzerinde yapılan boyut analizleri sonucunda da 0.1 mm üzerinde % 43.8 oranında, % 7.95.Cr203 içerikli malzemenin % 22.5 krom dağılımına sahip olduğu, 0.1 mm boyutu altında ise % 56.2 oranında, % 21.23 Cr203 içerikli malzemenin, % 77.5 krom dağılımına sahip oldu ğu tesbit edilmiştir. Zenginleştirme deneyleri 0.1 mm altındaki boyut grubu malzeme ile yapılmıştır. Deneylerde Sarsıntılı Masa, Yüksek Alan Şiddetli Yaş Manyetik Ayırma ve Flotasyon ile zenginleştirme yöntemleri kullanılmış tır. Yaş Manyetik Ayırma ve Sarsıntılı Masa deneyleri sonucunda, % 39 ve % 52 Cr203 konsantreler, % 23 ve % 30 krom verimi ile elde edilmiş, % 7 ve % 15 Cr203 içerikli malzeme ise artık olarak atılmıştır. Flotasyonla zenginleştirme deneyleri, klasik flotasyon yöntemi nin yanı sıra ince boyuttaki cevherlerin zenginleştirilmesinde yeni teknikler olan Kolon ve Jet Flotasyon yöntemleri kullanılarak yapılmış, ve her üç flotasyon sisteminin karşılaştırılması Dünya'da ilk kez bu tez kapsamında yer almıştır. Her üç flotasyon yönteminin laboratuvar ölçeğindeki modelleri üzerinde saptanan optimum flotasyon koşulları, daha sonra pilot ölçek teki sistemler üzerinde denenerek, zenginleştirme özellikleri tesbit edilmiştir. Pilot ölçekli klasik, Kolon ve Jet Flotasyon devreleri ile yapı lan deneyler sonucunda, Klasik Flotasyon deneyinde; % 32.8 oranında, % 41.56 Cr203 konsantre, % 61.6 krom kazanma verimi ile elde edilmiş- Kolon Flotasyonunda % 1 8.5 oranında, % 46.18 Cr2 03 içerikli konsantre, % 40 krom kazanma verimi ile Jet Flotasyonunda ise, % 29.6 oranında, % 43.09 Cr2 03 içerikli konsantre, % 64.2 krom kazanma verimi ile elde edilmiştir. Yapılan pilot ölçekli flotasyon deneyleri sonucunda, Jet Flotas yon yönteminin, Klasik ve Kolon Flotasyon yöntemine oranla, gerek flo tasyon kapasitesi, gerek verim açısından üstün olduğu, Kolon Flotasyon yönteminin ise, diğer iki yönteme oranla daha selektif olduğu saptan mıştır.