Etik iklimi ölçmede kullanılan "ethical climate questionnaire" adlı ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

Amaç: Çalışmamızda, (Ethical Climate Questionnaire, ECQ) Etik İklim Ölçeğinin Türkçe kültürel uyarlamasının yapılarak, geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması, üniversite içerisinde etik iklim çeşitlerinin oluşumunu etkileyen değişkenlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinde elektronik ve yüz yüze anket uygulaması şeklinde yapılmıştır. Nicel veriler akademik ve idari katılımcılardan sağlanmıştır. Deneysel olmayan bir desen kapsamında, bu çalışma tarama araştırma (betimsel) yöntemle yapılmıştır. Nicel veriler uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza; 208 akademik katılımcı ve 230 idari katılımcı olmak üzere toplam 438 kişi katılmıştır. Akademik katılımcılardan 125'i (%60,7) kadın, idari katılımcılardan 113'ü (%50,4) erkektir. Her iki katılımcı grubunun da çoğunluğu 36-45 yaş aralığında, 23 ve üzeri mesleki deneyim yılına sahiptir. Yapılan güvenilirlik analizlerinde Cronbach Alfa değeri; Akademik katılımcılar için 0,907; İdari katılımcılar için 0,898; Etik İklim Ölçeği için ise 0,901 olarak hesaplanmış ve ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğu saptanmıştır. Ölçeğin uyum iyiliği indeks değerleri; RMSEA 0,062; GFI 0,947; AGFI 0,918; CFI 0,901; χ2 ise 1304,100 (p<0,001) olarak belirlenmiş, otuz üç maddeli ve dört boyutu olan ölçek modelinin mükemmel düzeyde olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç: Türkçe kültürel uyarlaması yapılan, Etik İklim Ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirliği kanıtlanmış olup, üniversite içerisinde etik iklimi değerlendirmede kullanılabilecektir. Bu çalışmada arkadaşlık, takım çıkarı, sosyal sorumluluk, kurum kural ve prosedürleri, kanunlar ve mesleki kodlar ve kişisel çıkar olmak üzere altı iklim çeşidinin olduğu belirlenmiştir. Hem akademik hem de idari katılımcılar meslektaşları ve paydaşlarının saygınlıklarını önceleyip, insan yaşamı ile ilgili konulardaki eğitimlerin önemini dile getirmişlerdir. Her iki katılımcı grubunda da etik ilkeler önem sırasına göre listelendiğinde liyakat ve dürüstlük ilk sıralarda yer almıştır. Anahtar Kelimeler: Etik iklim, akademisyen, idari personel, ölçek uyarlama.