Etilen glikolle indüklenmiş nefrolitiyazisli ratlarda morus nigra ekstresinin taş oluşumunda koruyucu etkinliği

Amaç: Ülkemizde ve dünyada taş hastalığından korunmada birçok bitkisel ürün kullanılmaktadır. Bu bitkisel ürünlerin faydalı olup olmadığı bilimsel çalışmalarla ortaya konulmalıdır. M. nigra içerdiği fenoller ve flavonoidler sayesinde antioksidan etkinliği oldukça yüksek bir meyvedir. Çalışmanın amacı M. nigra'nın taş oluşumunda koruyucu etkinliği olup olmadığını potasyum sitratla karşılaştırarak araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Deney Hayvanları Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden temin edilen 28 adet erişkin Wistar tipi rat dört gruba ayrıldı. I. Grup kontrol grubu olarak sadece su ile, II. Grup %0,75'lik etilen glikol ile, III. Grup %0,75'lik etilen glikol ve rat başına 0,4 mEq/gün potasyum sitrat ile, IV. Grup %0,75'lik etilen glikol ve rat başına 800 mg/kg/gün M. nigra ekstresi ile 28 gün boyunca labaratuvar şartlarında oral gavaj yoluyla beslendi. Ratlar 28 günün sonunda 24 saatlik idrar toplanması amacıyla metabolik kafeslere alındı. Sonrasında ratlar sakrifiye edilerek serumda Üre, Cr, Na, Ca, Mg, K, Cl, Total Tiyol, Nativ Tiyol, Disülfit ve idrarda kristal, lökosit, pH değerleri çalışıldı. Böbrek dokularının histolojik kesitlerinde kristal yapıları incelendi. Bulgular: Etilen glikol grubunda (40±6,33 µmol/L) disülfit seviyesi potasyum sitrat grubuna (32,17±4,48 µmol/L) göre anlamlı derecede yüksekti (p=0,04). Disülfit değerleri M. nigra grubunda (37,67±6,09 µmol/L) etilen glikol grubuna göre anlamlı fark olmasa da daha düşüktü. İdrar kristal yoğunluğu M. nigra grubunda [289 (19-340) n/µL], etilen glikol grubuna [1099 (507-1178) n/µL] göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha düşüktü (p=0,016). Sonuç: M. nigra'nın idrarda ve böbrek patoloji kesitlerinde kristal yoğunluğunu anlamlı derecede azalttığı, antioksidatif etkinliği sayesinde serum analizinde oksidatif parametrelerde düşüş sağladığı gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Morus nigra, Nefrolitiyazis, Kristalizasyon, Böbrek Taşı, Tiyol-Disülfit, Potasyum Sitrat