Etkileşimli mimarlıkta canlı-mekan olasılıklarının araştırılması

Teknolojideki hızlı gelişim günlük hayata sızmış ve onu dönüştürmeye çoktan başlamıştır. Etkileşim kavramı, bilgi çağının olanak ve olasılıklarını içine almakta, kavramakta mimarlık disiplinin önünü açan bir kanal olarak kabul görmüştür. Öğrenme, sosyalleşme, çalışma, alış-veriş hatta kültürel aktivite gibi fonksiyonlar yeni teknolojik olanaklar yoluyla yeni tanımlamalara bürünmekte, yerinden bağımsızlaşmaktadır. Sabit fonksiyonlara bürünmüş mekanlar hızlıca tüketilmekte, işlevini yitirmektedir ve dönüşüme zorlanmaktadır. Fakat mekan, hala mimarın hegemonyası altında seyretmektedir. Mimar, mekanı bir takım parametreleri sabit kabul ederek tasarlar ve kullanıcıyı zamandan bağımsız donmuş mekanla başbaşa bırakmaktadır. Mekanın yaşayan, canlı ve devinen bir prodüksiyon olarak okunması bağlamında fonsiyonalist ve üniter yapısı sorgulanmaya açık olarak görülebilir. Hareket eden, genişleyen, ilişki kuran, uyum sağlayan, tepki veren, dönüşen mekan gerçekleştiğinde artık kendi kendine yeten, yaşayan/canlı bir mimarlıktan söz edilmeye başlanabilir. Bu durum mekan ile kullanıcı arasında doğrudan ve çift yönlü bir iletişim kurularak mümkün olabilir. Tezde ortaya konulan problem kullancı ile teknolojik araçlar ve sistemler üzerinden okunmaya çalışılmaktadır. Hem kullanıcının hem de teknolojik araç ve sistemlerin kendi özgürlüğünü ilan ederek birbirine akmasını sağlamak yoluyla prodüktör prodüksiyona yani kendi kendisini üreten mekana ulaşılabilir. Bu noktada robotik, mekatronik, yapay zeka gibi mimarlığa sızmış alanlar sayesinde kullanıcının mekan ile etkileşim kurabilme durumu kabul görmeye başlamıştır. Sürekli programlanabilen sistemler ile mimarı mekan kurmada oyunun sürekli bir parçası haline getirebileceği ve mekanın eş zamanlı olarak kullanıcı odaklı adaptasyonunun sağlanabileceği sorgulanabilir. Ütopya örneklerindeki gibi en baştan kurgulamak ya da yeni yer aramak kaygısını geride bırakarak bozulmuş, işlevini kaybetmiş olan mekan, ona eklemlenen etkileşimli mekanizmalarla ihtiyaçlara cevap vermeye başlayabilir. Varolanın üzerine müdahale, teknolojinin verilerini içine almayı reddetmeyen spekülatif ve pragmatik bir mimarlığı canlandırabilir. Bu bağlamda varolanın üzerine eklemlenme ile yapılabilecek müdahale bağlamında protez kavramının irdelenmesi yol gösterici olabilir. Bu tez çalışmasında, Etkileşimli Mimarlık ve akıllı teknolojik ürünlerin birlikteliğinden doğabilecek canlı ve üretken mekan olasılıkları anlaşılmaya çalışılmaktadır.