Etkinlik ve telafi edici etki hipotezlerinin G20 ülkeleri için geçerliliğinin sınanması

Küresel ticaretin etkisi ile yerel ekonomiler dışsal risklere daha çok maruz kalmaktadır. Bu durum hükümetleri vatandaşlarını koruma eğilimine itmektedir. Oluşan dışsal riskleri telafi etmek için hükümetlerin, kamu harcamalarını arttırarak ekonomiye müdahale etmek durumunda kaldığı görülmektedir. Dolayısıyla daha fazla ticari açıklık yaşayan ülkelerde daha büyük devlet harcaması gerçekleşebilmektedir. Ekonomistler tarafından son yıllarda toplum refahının dışsal risklere karşı korunması meselesi iktisat teorisi açısından literatürde tartışılan konulardan biri olmaktadır. Bu ilişki literatürde "Telafi Edici Etki Hipotezi" adıyla kabul görmektedir. Bu alanda yapılan çalışmaların temeli Cameron (1978) tarafından atılmış olsa da dış açıklık ile kamu büyüklüğü arasındaki ilişkiyi geliştirerek dikkat çekici hale getirip günümüze kadar önemini koruyan çalışma Rodrik (1996) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda literatüre ışık tutan çalışmalar Cameron (1978) ve Rodrik'in (1996) çalışmaları olarak kabul edilmektedir. İki çalışmada da dışa açık olan ülkelerde oluşan negatif ekonomik etkilerin telafi edilmesi için kamu harcamalarının arttırılacağı hipotezi savunulmaktadır. Telafi Edici Etki Hipotezi'nin literatürde kabul edilmesinin ardından bu alanda literatüre farklı bir bakış açısı ile önemli bir katkı sağlayan çalışma Cusack (1997) tarafından gerçekleştirilmiştir. Cusack'a (1997) göre dış açıklık ile kamu harcaması arasında Telafi Hipotezinin aksine negatif ilişkinin de varlığı söz konusu olabilmektedir. Bu durum ise literatürde "Etkinlik Hipotezi" olarak kabul görmektedir. Son olarak Clark (1940) ile Iversen & Cusack'ın (2000) yapmış oldukları çalışmada ilk iki hipoteze alternatif olarak, ekonomilerde sanayisizleşmenin neticesinde kamu büyüklüğü ile dışa açıklık arasında herhangi bir nedensellik ilişkisinin olmadığını ifade etmeleri literatürde "Sanayisizleşme Hipotezi" adıyla kabul görmektedir. Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde değişkenlere ve panele yönelik olarak yapılan testlerde yatay kesit bağımlılığının varlığı ve heterojenlik tespit edilmektedir. Serilerin durağanlık seviyelerini ölçmek için birim kök testlerinden Bai & Ng (2004) Panic Panel Birim Kök Testi uygulanmaktadır. Değişkenler arasında uzun dönemli denge ilişkisinin varlığını ve birlikte hareket edip etmediğini de görmek amacıyla eşbütünleşme testlerinden ECM Hata Düzeltme Modeli (Error Correction Model) Eşbütünleşme ile Westerlund & Edgerton (2007) LM Bootstrap Panel Eşbütünleşme Testleri kullanılmaktadır. Değişkenlerin birbirleri arasındaki bağımlılığı ve bu bağımlılığın yönünü tespit etmek için nedensellik testlerinden Dumitrescu & Hurlin (2012) ve Emirmahmutoğlu & Köse (2011) Panel Nedensellik Testleri kullanılmaktadır. Son olarak değişkenler arasında uzun dönemli eşbütünsel bir ilişkinin varlığı halinde, serilerde meydan gelen bir değişikliğin değişkenleri ne düzeyde etkilendiğini gösteren parametre tahmincilerinden AMG (Genişletilmiş Ortalama Grup) ve CCE (Ortak Korelasyonlu Etkiler) tahmincisi kullanılmaktadır. Elde edilen bulgular neticesinde çalışmada yer alan ülkelerden ABD, Arjantin ve Japonya'da Telafi Edici Etki Hipotezinin; Almanya, Avustralya, Çin, Endonezya, Fransa, Güney Afrika, Güney Kore, Hindistan, İngiltere, İtalya, Kanada, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan ve Avrupa Birliğinde Etkinlik Hipotezinin; Türkiye ve Brezilya'da ise Sanayisizleşme Hipotezinin geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Telafi Hipotezi, Etkinlik Hipotezi, Sanayisizleşme Hipotezi, G20, Panel Veri Analizi