Etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi yönteminin yedinci sınıf öğrencilerinin şiir çözümleme başarılarına ve şiir tutumlarına etkisi

Bu araştırmanın amacı, ontolojik metin analizi yönteminin şiir öğretiminde kullanılabilmesi amacıyla ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin düzeylerine uygun etkinlikler hazırlanıp hazırlanamayacağını araştırmak ve bu yöntemin yedinci sınıf öğrencilerinin şiir çözümleme başarılarına ve şiir tutumlarına etkisini ortaya koymaktır. Ayrıca çalışmaya katılan öğrencilerin yöntem ve uygulama süreciyle ilgili görüşlerinin belirlenmesi de hedeflenmiştir. Çalışmada karma yöntemli desenlerden olan açımlayıcı sıralı yöntemler deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu aykırı durum örnekleme yöntemiyle seçilen Erzurum il merkezindeki sosyoekonomik seviye ve 2014 yılı TEOG başarı sıralaması açısından düşük dereceli bir ortaokul (O1) ile yüksek dereceli bir ortaokuldaki (O2) toplam 76 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu okullardaki deney ve kontrol gruplarının atanmasında öncelikle öğretmen faktörüne dikkat edilmiştir. Gönüllü olan ve aynı zamanda iki yedinci sınıfın da dersine giren öğretmenlerin yedinci sınıfları arasından kura yöntemiyle deney ve kontrol grupları belirlenmiştir. Çalışmaya O1 deney grubunda (D1) 9 kız, 8 erkek; kontrol grubunda (K1) 10 kız, 7 erkek ve O2 deney grubunda (D2) 11 kız, 10 erkek; kontrol grubunda (K2) 7 kız, 14 erkek öğrenci katılmıştır. Uygulama 2015-2016 eğitim ve öğretim yılı boyunca gerçekleştirilmiştir. Veriler; araştırmacı tarafından geliştirilen "Şiir Çözümleme Formu (ŞÇF)" ve yarı yapılandırılmış "Öğrenci Görüşme Formu (ÖGF)" ile Karadeniz (2012) tarafından geliştirilen "Şiir Tutum Ölçeği (ŞTÖ)" aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon Testi ve t-Testi (Bağımlı ve Bağımsız Örneklemler için t-Testi) kullanılmıştır. Nitel veriler ise betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi yönteminin her iki okuldaki deney grubu öğrencilerinin şiir çözümleme başarılarını artırdığı fakat şiir tutumları üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı anlaşılmıştır. Ancak öğrencilerle yapılan görüşmeler ve araştırmacının gözlemleri ışığında, etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi yönteminin öğrencilerin hem şiir bilgilerini hem de şiire karşı ilgilerini artırdığı görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin kullanılan yöntem hakkında olumlu görüşlere sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi yöntemi ile özellikle yedinci sınıf düzeyine uygun şiir inceleme etkinlikleri oluşturulabileceğini ve bu etkinliklerin öğrencilerin şiir çözümleme başarılarının artırılmasında kullanılabileceğini göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Türkçe eğitimi, şiir öğretimi, etkinliklere dayalı ontolojik metin analizi, şiir tutumu, öğrenci görüşleri.