Euhalothece sp. AQUAMEB-3 suşunda skzopolisakkarit (EPS) üretim potansiyelinin ve elde edilen EPS'nin biyoteknolojide kullanım alanlarının incelenmesi

Bu tez çalışması İzmir Çamaltı Tuzlası'ndan izole edilen AQUAMEB-3 siyanobakteri suşunun tür identifikasyonu, siyanobakteri tarafından üretilen ekzopolisakkaritlerin potansiyel biyoteknolojik uygulamalar için karakterizasyonu ve yara örtüsü uygulaması olarak kullanımını içermektedir. 16S rRNA gen dizisine dayalı filogenetik analizden yola çıkarak ortam koşullarına göre farklı morfolojiler gösteren AQUAMEB-3 suşunun Euhalothece sp. AQAUMEB-3 olarak sınıflandırılması uygun görülmüştür. Euhalothece sp. AQUAMEB-3 suşu durağan fazda 0,89 ± 0,15 g L-1 ekzopolisakkarit üretmektedir ve ürettiği ekzopolisakkarit bileşiminde 267,8 ± 76,0 mg g-1 karbonhidrat, 70,6 ± 4,8 mg g-1 nötral şeker, 90,8 ± 34,9 mg g-1 üronik asit ve 42,6 ± 16,0 mg g-1 protein içeriği bulunmaktadır. Gözenekli yapıda bulunan EPS'nin yapısal karakterizasyon analizlerinde içeriğinde karboksil, hidroksil, amin ve sülfat gruplarının varlığı tespit edilmiştir. Elde edilen EPS'nin erime sıcaklığı 86,6 °C olup 243,4 °C'ye kadar termal kararlılık göstererek, 347,5 °C'ye kadar da termostabilliğini korumuştur. Psödoplastik akışkan özellikleri gösteren Euhalotece sp. AQUAMEB-3 EPS çözeltisi, %94,2 ± 3,2'lik bir emülsifikasyon indeksi (E24) ile ticari ksantan zamkına benzer şekilde yüksek emülsifikasyon kabiliyetleri göstermektedir. Ayrıca Euhalothece sp. AQUAMEB -3 EPS'si, sırasıyla Staphylococcus aureus ve Escherichia coli'ye karşı 300 ppm ve 150 ppm minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) değerleriyle antibakteriyel aktivite göstermiştir. Yaklaşık 9 mg mL-1 konsantrasyonda %82,6 ± 25,8 radikal süpürme aktivitesi tespit edilen EPS'nin antioksidan özellik gösterdiği tespit edilmiştir. Ardından EPS'nin farklı oranları kullanılarak PVA ile hidrojel yara örtüleri hazırlanmıştır. Oluşturulan yara örtülerinin şişme testi sonuçlarına göre en uygun hidrojel formülasyonunun %1 EPS, %5 PVA ve %1 gluteraldehit olduğu gösterilmiştir. Üretilen EPS temelli hidrojellerin şişme oranları maksimum %546,9 ± 72,9; dengede 325,7 ± 55,6'dır. Hidrojelin 14 gün sonunda %54,8±4,06 hidrolitik degredasyona sahip, 2094,85 ± 590,92 gr/m2/gün su buharı geçirgenlik hızında, Escherichia coli ve Staphylococcus aureus bakterilerine karşı antibakteriyal aktiviye sahip ve yüksek antioksidan özellikte ve L929 fare fibroblast hücrelerine karşı yüksek biyouyumluluk gösterdiği yapılan analizlerle gösterilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, tez kapsamında üretilen Euhalotece sp. AQUAMEB-3 EPS kullanılarak geliştirilen EPS temelli hidrojel yara örtülerinin antibakteriyel, biyouyumlu, yüksek şişme kapasitesi ve uygun su buharı geçirgenlik hızı ile yara örtüsü uygulamaları için yüksek potansiyel sundukları belirlenmiştir.