Euphorbia petrophila'nın antikanser etkilerinin meme ve akciğer kanseri hücrelerinde araştırılması

ÖZET Euphorbia petrophila'nın Antikanser Etkilerinin Meme ve Akciğer Kanseri Hücrelerinde Araştırılması Amaç: Çalışmada E. petrophila bitkisinin kimyasal içeriğinin belirlenmesi ve E. petrophila ekstresinin meme ve akciğer kanseri üzerindeki olası antikanser etkilerinin araştırılması hedeflendi. Materyal ve Metot: Çalışmada E. petrophila bitkisinin tür teşhisi yapılıp herbaryum örneği İnönü Üniversitesi Herbaryumu'nda saklandı. Kurutulan bitkiden maserasyon yöntemiyle ekstre hazırlandı, uçucu yağ hidrodistilasyon ile elde edildi. GSMS yöntemi ile uçucu yağ bileşenleri, LC-MS/MS yöntemi ile kimyasal içerik belirlenip hücre çalışmaları için MDA-MB-231, MCF10A, A549 ve BEAS-2B hücre hatları kullanıldı. Hücre canlılığı MTT testi ile değerlendirildi. RT-PCR ile P53, P21, BRCA1, ATM, CDK4 ve CyclinD1 genlerinin ekspresyon düzeyleri belirlendi. Apoptoz ve hücre döngüsü analizleri flow sitometri yöntemi ile yapıldı. Hücre göçü ve istilası Boyden çemberi testi ile değerlendirildi. Bulgular: E. petrophila etanol ekstresi, maksimum fenolik bileşik içeriği ve en güçlü antioksidan aktiviteyi göstermiştir. LC–MS/MS ve GC–MS analizleri, ekstrenin fenolik bileşikler ve yağ asitleri açısından zengin olduğunu gösterdi. MTT ve apoptoz analizleri, A549 ve MDA-MB-231 hücrelerinde belirgin sitotoksik ve apoptotik etkiler oluşturduğunu; sağlıklı hücrelerde ise bu etkinin sınırlı olduğunu gösterdi. RT-PCR sonuçları, p53/p21 aksının aktive olduğunu ve hücre döngüsünün G0/G1 fazında durdurulduğunu doğruladı. Migrasyon ve invazyon testleri ekstrenin hücre hareketini baskıladığını ortaya çıkardı. Sonuç: E. petrophila, etanol ekstresinin fenolik bileşiklerce zengin olduğu ve güçlü antioksidan etki gösterdiği belirlendi. Analizlerde, etanol ekstresi A549 ve MDAMB-231 kanser hücrelerinde seçici sitotoksik, apoptotik ve anti-migratuar etkiler ortaya çıjardı; p53/p21 yolaklarını aktive ederek hücre döngüsünü G0/G1 fazında durdurdu. Bu bulgular, E. petrophila'nın potansiyel bir antikanser ajan adayı olabileceğini göstermektedir. Anahtar kelimeler: Akciğer kanseri, Apoptoz, E. petrophila, M