Davranım bozukluğu temel belirtileri gözlenen ön ergenlere yönelik hazırlanan müdahale programının etkililiğinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, davranım bozukluğu belirtileri gözlenen ön ergenlere yönelik hazırlanan kapsamlı müdahale programının etliliğini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, hazırlanan kapsamlı müdahale programının etkililiğini belirlemek amacıyla, deney ve kontrol gruplu, ön-test ve son-test ölçümlü yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma kapsamında hazırlanan müdahale programı, bilişsel ve pozitif psikoloji teorik alt yapısına dayanan, deneysel düzende kurgulanmış, ön ergenlere ve ebeveynlere yönelik ayrı ayrı uygulamalar içeren kapsamlı bir programdır. Bu program ile çocuk, aile, okul ve toplum için ciddi olumsuz sonuçları olan DB belirtilerinin azaltılması ve ön ergenlerin daha işlevsel davranışlar geliştirmesi hedeflenmektedir. Bu araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki bir ortaokulda öğrenim gören, 12–14 yaş aralığındaki ön ergenler oluşturmaktadır.Araştırmada, üç deneysel grupta 33 ön ergen ve onların birer ebeveyni olmak üzere toplam 66 kişi yer almaktadır. Araştırmada davranım bozukluğu belirtilerindeki değişimi ölçmek için, Çocuklar İçin Saldırganlık Ölçeği Anne-Baba Formu (ÇSÖ-ABF), Buss ve Perry Saldırganlık Ölçeği (BPSÖ), Kuraldışı Davranış Ölçeği (KDÖ), Vanderbilt Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Aile Değerlendirme Ölçeği (VDEHB-ADÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, deney 1 ve deney 2 gruplarındaki katılımcıların DB belirtilerinde anlamlı derecede azalma bulunmuştur. Ayrıca, ön ergenlere ve ebeveynlerine DB belirtilerini azaltmaya yönelik müdahalede bulunmak, sadece ön ergenlere müdahalede bulunmaktan daha etkili bulunurken, ebeveynleri dışarıda tutarak programı sadece çocuklar ile uygulamak anlamlı sonuçlar vermemiştir. Davranım bozukluğunun tedavisi üzerine ülkemizde yapılmış çalışma sayısının az olduğu düşünüldüğünde, araştırma sonunda elde edilen bulgular yeni yapılacak çalışmalar için yol gösterici olacaktır. Anahtar Kelimeler: Davranım bozukluğu, bilişsel psikoloji, pozitif psikoloji.