Irak'taki prostat kanseri hastalarının yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

Arka Plan: Prostat kanseri (PC), erkeklerde en sık görülen kanserlerden biridir. Sağlık hizmetleri, kanserin tıbbi tanı, tedavi ve korunma yöntemlerindeki gelişmelere rağmen kanser vakalarında artış görülmektedir. Kronik bir hastalık olan kanser, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. Amaç: Bu çalışmanın amacı, Irak'ta yaşayan prostat kanseri hastalarının yaşam kalitelerini ve onların yaşam kalitelerini etkileyen faktörleri değerlendirmektir. Yöntem: Çalışma Mart-Ağustos 2022 tarihleri arasında Irak'ın Kerbela kentinde bulunan Al-Husseini Eğitim Hastanesi Onkoloji Merkezi'nin örneklem kriterlerini karşılayan 130 prostat kanseri hastası ile yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Veriler hasta sosyodemografik özellikler formu ve Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Kurumu yaşam kalitesi anketi (EORTC QLQ-C30) ile toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 71,03 ± 9,06 olup, %100'ü evli, %52,3'ü emekli, % 29.1'i Okur-Yazar, % 61.5'inin ekonomik durumunun yetersiz olduğu, %73.8'inin şehir merkezinde yaşadığı, %69.2'sinin eşi ve çocuklarıyla birlikte yaşadığı, %75.4'ünün 1 ila 5 yıldır prostat kanseri olduğu, %99.2'sinin metastazları olduğu, %53.1'inin kanser dışında kronik bir rahatsızlığı olmadığı, %53.1'inin cerrahi tedavi görmediği ancak cerrahi tedavi görenlerin %23.8'inin Laparoskopik prostat ameliyatı %16.2'sinin de açık prostat ameliyatı olduğu, %69.2'sinin kemoterapi almadığı, %68.5'inin radyoterapi almadığı, %87.7'sinin hormon tedavisi gördüğü, %62.3'ünün sigara içmediği ve %90.8'inin de alkol kullanmadığı sonucuna varılmıştır. Yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyut puan ortalamaları; rol fonksiyonu puan ortalaması 5.42, duygusal fonksiyon puan ortalaması 4.33, bilişsel fonksiyon puan ortalaması 3.86, sosyal fonksiyon puan ortalaması 3.58, genel sağlık puan ortalaması 7.62, dispne puan ortalaması 1.68, uykusuzluk puan ortalaması 2.42, iştah kaybı puan ortalaması 1.82, bulantı ve kusma puan ortalaması 2.73, kabızlık puan ortalaması 1.78, ishal puan ortalaması 1.46, yorgunluk puan ortalaması 7.42, ağrı skoru puan ortalaması 4.65, semptom skoru puan ortalaması 30.10 ve yaşam kalitesi skoru puan ortalaması 64.12'dir. Yaşam kalitesi ile çalışma durumu, yaş, eğitim durumu, ekonomik durum, hastaların yaşadığı yer, prostat kanserinin süresi, cerrahi tedavi durumu, alınan cerrahi tedavinin türü, alkol kullanma durumu katılımcılar arasında anlamlı bir ilişki söz konusudur (p<0.05). Katılımcıların yaşam kalitesi ile iş türü, yaşadığı yer, kanser dışında bir kronik hastalığı olması, kemoterapi alması, radyoterapi alması, hormon tedavisi görmesi, sigara içmesi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05). Sonuç: Irak'taki prostat kanseri hastalarının çoğu orta düzeyde bir yaşam kalitesine sahiptir. Hastanın yaşı, eğitim düzeyi, ekonomik durumu, yaşadığı yer, prostat kanseri süresi, cerrahi tedavi durumu, cerrahi tedavi şekli ve alkol tüketiminin yaşam kalitesi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.