İki katmanlı hibrit PEEK/PEKK CAD-CAM implant destekli sabit protezlerde aşınma karakterleri ve hacimsel değişimlerinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışma, anatomik olarak doğru tasarlanmış tam ark örnekler kullanarak, polieter-eter-keton (PEEK) ve polieter-keton-keton (PEKK) gibi yüksek performanslı polimer iskeletlerin, iki farklı kaplama seçeneği ile (lityum disilikat seramik – IPS® e.max Press ve yüksek darbe dayanımlı polimer kompozit – breCAM®.HIPC) birlikte kullanıldığında aşınma davranışlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Alt çenede Toronto tasarımı hibrit implant destekli sabit protezlerin (ISFDP) karşısında üst çenede tam anatomik monolitik zirkonya (DD cube ONE®, 4Y-TZP) protezler konumlandırılmıştır. Ayrıca, bu polimer bazlı sistemlerin aşınma performansları, zirkonya (ZIR) ve kobalt-krom (CoCr) gibi geleneksel materyallerle karşılaştırılarak iskelet ve kaplama malzemesi türünün uzun dönem dayanıklılık ve boyutsal stabilite üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Toplam 84 adet CAD/CAM ile üretilmiş ISFDP protezi hazırlanmıştır: 42 alt çene hibrit iskeleti, 504 adet anatomik şekillendirilmiş IPS e.max Press veya HIPC kuronlarla kaplanmış; karşılık olarak 42 adet tam anatomik üst çene zirkonya protezi üretilmiştir. Alt çene örnekleri altı gruba ayrılmıştır (n = 7): PEKK\Comp, PEKK\Emax, PEEK\Comp, PEEK\Emax, ZIR\Emax ve CoCr\Comp. Tüm örnekler paslanmaz çelik ark modellerine vidalı sistemle ve epoksi reçine kullanılarak sabitlenmiş, ardından beş yıllık klinik işlevi simüle eden termo-mekanik yaşlandırmaya tabi tutulmuştur. Aşınma testi, termal çevrim ve mekanik yükleme (TCML) protokolü altında gerçekleştirilmiştir: 1.250.000 çiğneme döngüsü, 80 N yük, 1.2 Hz frekans, 1.0 mm lateral ve 2 mm vertikal hareket, 5/55 °C sıcaklık çevrimleri. Aşınma hacmi (ΔV), 3D lazer tarayıcı ve Avizo® yazılımı ile ölçülmüş; dikey yükseklik kaybı (ΔH), Willytec CS-4.8 çiğneme simülatörü aracılığıyla eş zamanlı olarak kaydedilmiştir. İstatistiksel analizler Kruskal–Wallis ve Dunn'ın post-hoc testleri ile gerçekleştirilmiştir (α = 0.05). Bulgular: En düşük ortalama hacim kaybı PEKK\Comp grubunda gözlenmiştir (0.222 ± 0.04 mm³), en yüksek değer ise CoCr\Comp grubunda ölçülmüştür (1.564 ± 0.14 mm³). PEKK tabanlı kombinasyonlar her iki aşınma metriğinde de istatistiksel olarak anlamlı derecede üstün performans sergilemiştir (p < 0.05). Dikey yükseklik kaybı 2 açısından da PEKK\Comp en düşük ortalama değeri göstermiştir (0.277 ± 0.03 mm), CoCr\Comp ise en yüksek değeri sunmuştur (0.643 ± 0.08 mm). ZIR\Emax grubu, PEEK\Emax ve CoCr\Comp gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük yükseklik kaybı sergilemiştir (p < 0.05). Tüm gruplarda, test süresince kırık, çatlak veya kaplama ayrılması gözlenmemiştir. Sonuç: PEKK\Emax kombinasyonu, hem ΔV hem de ΔH parametreleri arasında güçlü pozitif korelasyon (r = 0.893, p = 0.007) göstermesi sayesinde, en dengeli ve güvenilir performansı sergileyen grup olmuştur. Her ne kadar PEKK\Comp en düşük aşınma değerlerine sahip olsa da, PEKK\Emax grubu daha öngörülebilir bir aşınma profili sunmuştur. ZIR\Emax ve PEKK tabanlı gruplar genel olarak tutarlı ve istikrarlı aşınma davranışları göstermiştir. Bu bulgular, uygun şekilde eşleştirilen polimer bazlı iskeletlerin, belirli klinik koşullar altında geleneksel metal-seramik sistemlerle benzer veya daha iyi performans sergileyebileceğini göstermektedir. Çalışma, hem araştırma hem de klinik uygulamalar için önemli çıkarımlar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Aşınma, PEKK, PEEK, Toronto Köprüsü, ISFDP, CAD/CAM, 4Y-TZP, Çiğneme simülasyonu, Polimer iskeletler, Lityum disilikat, breCAM HIPC, Hacimsel kayıp, Dikey yükseklik kaybı, Tam ark protezleri, Willytec CS-4.8