Serbest ticaret anlaşmalarının bir ön değerlendirmesi: Türkiye-Brezilya örneği

Küreselleşme tüm dünyada yayılmaya devam ettikçe, Brezilya ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler küresel ekonomik gelişmelere daha açık hale geldiler. Serbest ticaret anlaşmaları (STA) dünyadaki küreselleşmenin hızını yakalamanın yollarından biri olarak görülebilir. Bu bağlamda, Türkiye, Brezilya'nın da bir üyesi olduğu MERCOSUR ile bir STA imzalamak istemektedir. Bu çalışma, Brezilya ve Türkiye arasındaki ithalat, ihracat ve ticaret hacmindeki olası bir artışın belirleyicilerini bulmaya ve hangi sektörlerde bir açıklanmış karşılaştırmalı üstünlük olacağını tespit etmeye çalışmaktadır. Bu çalışma, iki ülke arasındaki 1995 ve 2014 yılları arasındaki ithalat, ihracat ve toplam ticaret hacmini çekim modeli kullanarak inceler. Sonuçlar, her iki ülkenin de gayri safi yurt içi hasıla ve satın alma gücü paritesindeki artışın iki ülke arasındaki ticareti, Türkiye'nin Brezilya'ya ihracatını, Brezilya'dan yapılan ithalatını olumlu olarak etkilediğini göstermektedir. Öte yandan, ticaret maliyeti düştükçe, Brezilya'ya olan ihracat ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi artmaktadır. Hangi sektörlerin daha çok açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüğü olacağını tespit etmek için ise açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler endeksi kullanılmıştır. Panel veri, 1990 ve 2014 yılları arasındaki 16 farklı ürün grubundan oluşmaktadır. Sonuçlar, Brezilya'nın hayvan ürünleri, gıda ürünleri, mineraller ve tahta ürünlerindeki, Türkiye'nin ise tekstil ve giyim, taş ve cam, metal, makine ve elektronik, ulaştırma ve plastik-kauçuk grubundaki ürünlerinin açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüğünden yararlanabileceğini göstermektedir.