Tüketici enflasyon algısı ile resmi ölçümler arasındaki farkın belirleyicilerini incelemek

Bu çalışma, 2023 yılında Fas, Türkiye ve İtalya'daki hanelerden toplanan anket verilerini kullanarak tüketici enflasyon algısının belirleyicilerini incelemektedir. Algılanan enflasyonun belirleyicilerini ortaya çıkarmak, etkili iletişim stratejileri ve para politikaları oluşturmak için önemlidir. Önceki çalışmalar, yaşam standartları, bölge, mesleki durum, yaş, medeni durum ve psikolojik faktörler gibi açıklayıcı faktörleri araştırırken, bu araştırma medya etkisi, akran etkisi, tüketici güven endeksi, hafıza ve geçmiş enflasyon algıları ile yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim, mesleki durum, yaşam standardı, tasarruflar ve enflasyon bilgisi gibi faktörlerin etkisine odaklanmaktadır. Çalışma, anket verilerini çevrimiçi yollarla toplamıştır. Algılanan enflasyonun çoklu regresyon modeli tahmini ve sonuçların çoklu regresyon ile tutarlılığını değerlendirmek için bir sıralı probit modeli olmak üzere iki regresyon modeli kullanmıştır. Ampirik sonuçlar, Türkiye, Fas ve İtalya genelinde algılanan enflasyonun eğitim seviyesi, yaşam standardı, medya etkisi, enflasyon bilgisi ve geçmiş enflasyon algıları gibi çeşitli faktörlerden etkilendiğini göstermektedir. Bu faktörler üç ülke genelinde ortaktır. Ancak, ülkelere özgü farklılıklar incelendiğinde bazı değişiklikler gözlenmektedir. Örneğin, Türkiye'de akran etkisi, medya ve geçmiş enflasyon algıları gibi faktörler algılanan enflasyonu şekillendirmede önemli roller oynarken, Fas'ta tüketici güven endeksi, hafıza, akran etkisi ve geçmiş enflasyon algıları daha etkili olmaktadır. İtalya'da ise medya, hafıza ve geçmiş enflasyon algıları algılanan enflasyon üzerinde belirgin bir etkiye sahiptir. Ülkeler arasındaki bu farklılıklar, her ülkeye özgü sosyo-ekonomik ve kültürel faktörlerin dikkate alınmasının önemini göstermektedir. Politika yapıcılar, enflasyon eğitim kampanyalarının, medya ve akran etkisinin enflasyon algılarını şekillendirmedeki rolünü dikkate almalı ve bu kanalları doğru bilgiyi yaymak için kullanarak, kamuoyunun daha iyi anlaması ve para politikası kararlarına daha fazla güven duymasını sağlamalıdır.