Kuşaklar arasında yeme farkındalığı ile sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam tarzı düzeylerinin incelenmesi: Kesitsel bir tasarım

Farklı kuşaklar, yaşadıkları dönemin sosyal, ekonomik ve kültürel etkilerine bağlı olarak yeme farkındalığı, sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam tarzı düzeyleri konusunda farklı bakış açılarına sahip olabilmektedir. Bu bağlamda, bu çalışma İstanbul'da yaşayan ve X, Y ve Z kuşaklarının birine mensup olan bireylerin yeme farkındalığı düzeyleri ile sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam tarzı düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Kesitsel olarak planlanan bu çalışmada sosyodemografik form, Yeme Farkındalığı Envanteri (MEI) ile Sağlıklı ve Sürdürülebilir Yaşam Tarzı Ölçeği (SASYAT) kullanılarak çevrimiçi anket formu üzerinden Şubat-Mayıs 2025 tarihleri arasında 18-59 yaş arasındaki 1039 kişiden veri toplanmıştır. Verilerin analizinde Mann–Whitney U testi, Kruskal–Wallis H testi ve Pearson Ki-kare testi kullanılmıştır. Bu testler sırasıyla iki grup, çoklu grup ve kategorik değişkenler arasındaki farkları veya ilişkileri belirlemek amacıyla uygulanmıştır. Çalışma bulguları, kuşaklara göre yeme farkındalığı düzeylerinde anlamlı farklılıklar olmadığını göstermektedir (p = .145). X kuşağının sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam tarzı düzeyi anlamlı olarak Y ve Z kuşağına göre en yüksektir (p<.001). Kuşaklara göre yeme farkındalığı ile sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam tarzı arasında anlamlı bir ilişki vardır (p<.001). Çalışmanın temel hipotezleri dışında; cinsiyet (p<.001), medeni durum (p<.001), eğitim durumu (p=.032), gelir düzeyi (p<.001), öğün atlama durumu (p=.003) ve vücut kitle indeksi (BMI) (p<.001) gibi sosyodemografik değişkenlerin de ölçekler üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri bulunmuştur. Sonuç olarak, farklı kuşaklara ait bireyler hem yeme davranışlarında hem de sürdürülebilir yaşam tercihlerinde farklı eğilimler sergilemektedir. Bu durum kuşaklara özel sağlık ve sürdürülebilirlik politikaları geliştirilebileceğini göstermektedir.