Yenilikçi iş davranışının temellerinin keşfi: Psikolojik sermayenin aracılık rolü ile çift yönlü liderlik ve teknolojik stresin inovasyon davranışına etkisi

Bu tez, dijital dönüşüm sürecinden geçen bir alüminyum üretim şirketinde Yenilikçi İş Davranışını (IWB) etkileyen faktörleri incelemektedir. Çalışma, Çift Yönlü Liderlik (AL), Teknolojik Stres (TS) ve Psikolojik Sermaye (PsyCap) arasındaki etkileşimi analiz ederek, bunların çalışanların yenilikçi iş davranışları üzerindeki etkisini anlamayı amaçlamaktadır. Çift Yönlü Liderlik (AL), açıcı ve kapatıcı liderlik davranışlarını entegre ederek çalışanların teknolojik gelişmelere uyum sağlamasına ve inovasyon yetkinliklerini korumasına yardımcı olur. Ancak, teknoloji verimlilik ve yeniliği artırırken, aynı zamanda Teknolojik Stres (TS) oluşturarak çalışanların psikolojik sermayesini ve yenilik yapma yetisini olumsuz etkileyebilir. Umut, öz yeterlik, iyimserlik ve dayanıklılıktan oluşan Psikolojik Sermaye (PsyCap), Teknolojik Stres'in inovasyon üzerindeki olumsuz etkilerine karşı bir tampon görevi görmektedir. Çalışma, İstanbul'daki önde gelen bir alüminyum üretim şirketinde gerçekleştirilmiş ve dört stratejik iş biriminde çalışan 446 çalışandan veri toplanmıştır. SmartPLS(4) kullanılarak Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) ile analiz edilen araştırmada, AL ve TS'nin IWB üzerindeki doğrudan etkileri ile PsyCap'in aracı rolü incelenmiştir. Bulgular, AL'nin IWB'yi doğrudan ve PsyCap aracılığıyla dolaylı olarak olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Yani, AL yalnızca doğrudan inovasyonu teşvik etmekle kalmaz, aynı zamanda çalışanların psikolojik sermayesini güçlendirerek inovasyonu destekleyen bir etki yaratır. Öte yandan, Teknolojik Stres (TS) hem PsyCap'i hem de IWB'yi olumsuz etkilerken, PsyCap'in TS ve IWB arasındaki ilişkiyi tamamen aracılık ettiği tespit edilmiştir. Bu sonuç, PsyCap'in Teknolojik Stres'in inovasyon üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmada kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, Çift Yönlü Liderliğin geliştirilmesi, Psikolojik Sermayenin güçlendirilmesi ve Teknolojik Stresin etkili bir şekilde yönetilmesinin dijital dönüşüm sürecindeki işletmelerde değişime uyum sağlayabilen ve yenilikçi bir iş gücü oluşturmadaki önemini vurgulamaktadır