Mobil ortamda çoklu ortam açıklayıcı notların ve strateji kullanımının ikinci dilde dinlediğini anlama ve rastlantısal kelime öğrenmede rolünün araştırılması

Bu çalışma mobil ortamda, çoklu ortam açıklayıcı notlarının ikinci dilde dinlediğini anlama ve rastlantısal kelime öğrenme üzerindeki rolünü araştırmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda ikinci dil öğrenen bireylerin, ikinci dilde dinleme yaparken ve çoklu ortam açıklayıcı notlarıyla etkileşim içinde bulunduklarında, kullandıkları stratejileri ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Mayer'in (2001) Türetimci Çoklu Ortam Öğrenme Kuramı'ndaki çoklu ortam ilkesine dayanarak üç çeşit açıklayıcı not kullanım koşulu (sadece sözel, sadece görsel, sözel ve görsel) test edilmiştir. Açıklayıcı notların dahil edilmediği iki diğer koşul şöyledir: ses dosyası kontrol sistemi aracılığıyla dinleme metninin kontrolüne izin verilen (esnek) dinleme ve ses dosyasının başlatılması ya da yeniden başlatılması dışında hiçbir kontrole izin verilmeyen dinlemedir. Çalışmayı gerçekleştirmek amacıyla mobil cihazlar için dinleme uygulaması geliştirilmiş, uygulamanın cep telefonlarına yüklenmesiyle erişime açık hale getirilmiştir. Bu koşullardan her birine dil düzeyi düşük seviyede bulunan 116 katılımcı rastgele atanmıştır. Katılımcıların ikinci dilde dinlediğini anlama ve rastlantısal kelime öğrenmelerini değerlendirmek amacıyla anında hatırlama ve önceden haber verilmeden yapılan kelime testleri uygulanmıştır. Aynı zamanda, katılımcıların metin ve açıklayıcı notlar ile etkileşimini değerlendirmek ve ikinci dilde dinleme ve açıklayıcı not kullanım stratejilerini gözlemlemek için katılımcıların uygulama esnasında fiziksel hareketleri ve etkileşimleri kayıt altına alınmıştır. Bulgular gösteriyor ki açıklayıcı notların çeşitlerinin önemli etkisi olmadan, açıklayıcı notlar hatırlamayı ve kelimelerin üretimini kolaylaştırmaktadır. Öte yandan, açıklayıcı notların ikinci dilde dinlediğini anlama üzerinde hiçbir etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, açıklayıcı notlar sağlandığında, analitik dinleme stratejilerinin evrensel dinleme stratejilerinden daha çok kullanıldığı belirtilmiştir. Açıklayıcı notlar olmadığında ise, katılımcıların analitik ya da evrensel dinleme strateji kullanımlarında eşit eğilim gösterdikleri ortaya çıkmıştır. Açıklayıcı not kullanım stratejisi olarak, katılımcılar açıklayıcı notları dinleme yaparken eş zamanlı kullanmayı tercih etmişlerdir. Mevcut çalışma, açıklayıcı not çeşitlerinin önemli etkisi olmaksızın, açıklayıcı notlara erişimin kelime hatırlamayı arttırdığını, fakat ikinci dilde dinlediğini anlama üzerinde önemli bir etkisi olmadığını ortaya koymaktadır.