Eymen el-Atûm’un romanlarında Kur’ân etkisi

Arap edebiyatına Napolyon’un Mısır’ı işgaliyle başlayan Modern Arap Edebiyatı döneminde giren roman, içinde bulunduğu toplumun ve dönemin şartlarına bağlı olarak kendine has özelliklerle kendini gösteren bir edebî türdür. Birey ve toplum hayatını iyi bir şekilde yansıtabilen roman, Arap dünyasının içinde bulunduğu toplumsal ve siyasi durumlardan etkilenmiş; toplumun yapısı, sorunları ve siyasetin toplum üzerindeki etkisi Arap romanında ön plana çıkan konular olmuştur. Bu bağlamda Arap dünyasında siyasetle yakın ilişki içerisinde olan cezaevleri, toplumu gerçekçi bir gözle yansıtan mekânlar olmuştur. Bu da cezaevi edebiyatını Modern Arap Edebiyatı’nda ele alınan konuların en yoğun şekilde hissedildiği bir alan hâline getirmiştir. Çalışmamızın konusu olan Eymen el-Atûm, Ürdün cezaevlerindeki siyasi mahkûmiyetinden dolayı cezaevi edebiyatı ile ön plana çıkmıştır. 2012 yılında ilk romanını yayımladıktan sonra yazarın Arap dünyasındaki popülaritesi hızla artmıştır. Yaklaşık on yıllık bir dönemde on yedi tane roman kaleme alan yazar, romanlarını genellikle yaşanmış hayat hikâyelerine dayandırmayı tercih etmektedir. O, başarılı üslûbunun yanı sıra önemli olaylara ve şahsiyetlere değinmesiyle büyük bir şöhret kazanmıştır. Tüm romanlarının isimlerini Kur’ân’ı Kerîm ayetlerinden seçmeyi tercih eden yazarın romanlarında ilim, fikir ve inançlar, baskı ve zulümler, vatan sevgisi, karşı duruş ve kararlılık, hürriyet, ölüm, aile ve arkadaşlık konuları ön plana çıkmaktadır. Romanlarında sıkça Kur’ân’dan alıntılara yer veren yazar hakkında Türkçe bir akademik çalışma bulunmamaktadır. Yaptığımız çalışma yazarın eserlerindeki Kur’ân etkisinin incelemesi açısından bir ilktir. Çalışmamızda yazarın Kur’ân ayetlerini kullanma üslûbu romanlarında ön plana çıkan konulardan örneklerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yazarın ayetleri farklı şekil ve boyutlarda ele aldığı görülmüştür. Anlam ve şekil açısından farklı kullanımları kapsayacak şekilde örnekler, romanların akışına uygun olacak bir şekilde sunulmuştur. Nihâyetinde bu örnekler ışığında yazarın romanlarında Kur’an ayetlerini kullanma üslûbu bütüncül bir şekilde ele alınıp ortaya çıkan görüşler değerlendirilmiştir.