Faiz oranı ve döviz kuru değişimlerinin sürü davranışına etkisi: Borsa Istanbul üzerine bir araştırma

Faiz oranı ve döviz kuru borsa üzerinde etkisi olan iki önemli makroekonomik değişkendir. Bu çalışmada faiz oranı ve döviz kuru değişimlerinin Borsa İstanbul Pay Piyasasında sürü davranışına etkisi araştırılmıştır. Çalışmada ayrıca Para Politikası Kurulu (PPK) duyuruları ve aşırı döviz kuru oynaklığının sürüye etkisi de incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 2011-2021 tarihleri arasında Borsa İstanbul'da işlem gören 545 pay, Dolar kuru, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti verileri kullanılmıştır. Örneklem grubu küçük ve büyük piyasa değerine sahip alt örneklemlere ayrılarak da incelenmiştir. Sürü davranışının varlığı, getirilerin yatay kesit mutlak sapması (CSAD) yöntemi ile test edilmiştir. Ampirik bulgulara göre tüm ve küçük piyasa değerine sahip alt örneklemde tüm dönem ve yükselen piyasa koşullarında sürü davranışı gözlemlenirken, büyük piyasa değerine sahip alt örneklemde sürüye rastlanmamıştır. Diğer taraftan düşen piyasa koşullarında sürü davranışı oluşmamıştır. Ayrıca tüm ve küçük piyasa değerine sahip alt örneklemde faiz oranı değişimleri ve Türk Lirasının (TL) değer kazanma durumlarında sürü davranışı gözlemlenmiştir. Yatırımcılar, yükselen piyasa koşullarında faiz oranındaki düşüş ve TL'nin değişmesi (değer kazancı veya kaybı); düşen piyasa koşullarında ise faiz oranındaki artış ve TL'nin değer kazanması durumlarında sürü oluşturmuştur. Son olarak PPK politika faizini değiştirdiğinde anti-sürü davranışı oluşurken, TL'nin aşırı değerlendiği zamanlarda sürü davranışı gözlemlenmiştir.