Fakülteler, İşletme ve Ekonomi Fakültesi, İşletme Bölümü

Bu çalışmada 1950 kuşağı şairlerinden olan Türkân İldeniz’in şiirleri mekân-toplumsal cinsiyet ilişkisi ekseninde incelenmiştir. Taşra Kızının Deliceleri, Havva Çıkmazı ve Buz Altında Yanardağ isimli üç şiir kitabının içerisinde yer alan şiirlerin mekânsal boyutlarına bakılmış ve bunların toplumsal cinsiyet rolleri açısından kullanımları irdelenmiştir. Bu inceleme ile birlikte Türkân İldeniz’in kendi kuşağından farklı ve kadın odaklı bir söylem geliştirdiği; itirazını şiirlerinde mekânlarla ifade ettiği görülmektedir. Şairin, kadının toplumdaki konumunu anlatma kaygısı ile şiirinde belli başlı mekânları diğerlerine göre öne çıkardığı görülmüş; yanardağ, deniz, beden, ev, yol ve cennetten kovuluş öyküsünden hareketle cennet cehennem mekânları incelenmiştir. Kendini konumlandırdığı toplumcu odağı ve kadın sorununa dair sözlerini yanardağ mekânıyla; poetikasını yerleştirdiği eksen haline gelen kaçma ve kendini arayışı yol, sokak ve deniz mekânlarıyla; toplumsal cinsiyet kurgusunun örüldüğü içinden çıkılması gereken dört duvarı ev mekânıyla; cennetten kovulma üzerinden şekillenen dinî- toplumsal ataerkil yapı eleştirisini ve tersine bir kabul edişi Havva ve ilişkili kutsal mekânlarla anlatmaya çalıştığı görülmüştür. Türkân İldeniz’in üç şiir kitabında yer alan şiirleri ile sınırlandırılmış bu çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Şiirler, şairin toplumsal cinsiyet ve mekân ilişkisi kurulabilecek şekilde kullanmış olduğu mekânlar üzerinden başlıklar halinde ele alınarak incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Mekân, Şiir, Toplumsal Cinsiyet, Türkân İldeniz.