Farklı apikal çaplara sahip tek köklü dişlerde farklı kök seviyelerinde uygulanan biyoseramik içerikli kök kanal patının kök kanal dolum kalitesine ve apikal ekstrüzyona etkisi

Amaç: Farklı apikal çaplara sahip tek köklü dişlerde, farklı kök seviyelerinde uygulanan biyoseramik içerikli kök kanal patının kök kanal dolum yüzdesinin ve apikal ekstrüzyon miktarının mikro-bilgisayarlı tomografi (μBT) ile değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışmaya tek kök ve tek kanala sahip 60 adet alt premolar insan dişi dahil edildi. Standardizasyon için kök boyları 14 ± 1 mm olacak şekilde dişlerin kronları uzaklaştırıldı. Dişler apikal çapları 25/.04, 25/.06 ve 30/.04 olacak şekilde rastgele 3 ana gruba ayrıldı (n=20). Daha sonra her ana grup biyoseramik içerikli kök kanal patının uygulanma seviyesine (apikalden 4 ve 7 mm mesafede) göre kendi içinde rastgele 2 alt gruba ayrıldı (n=10). Dişlerin kök kanalları döner eğe ve endomotor kullanılarak şekillendirildi. Dişlerin apeksine, siyanoakrilat ile plastik küreler yerleştirilerek c tipi silikona gömüldü. Örneklerdeki küreler çıkartılarak oluşan boşluğa agar jel yerleştirildi. Kök kanalları biyoseramik içerikli kök kanal patı ve preparasyonlar ile uyumlu güta perka ile tek kon tekniği ile dolduruldu. Biyoseramik içerikli kök kanal patının uygulama ucu, her grupta test edilen kök seviyesine göre stoperi ayarlanarak kanala iletildi. Dişler kök kanal patlarının sertleşmesi için 7 gün boyunca etüvde bekletildi. Daha sonra apikalden ekstrüze olan pat miktarının hacmi ve kök kanal dolum yüzdesi için μBT ile görüntü alındı. Her dişin kök kanal dolumu ve apikalden ekstrüze olan pat hacimsel bir analize tabi tutuldu. Görüntü edinimi ve iki boyutlu projeksiyondan sonra, kesitler NRecon yazılımı, v.1.7.4.2 kullanılarak yeniden oluşturuldu. Kök kanallarının dolum hacmini, boşluk hacmini ve apikalden ekstrüze olan patın hacmini mm3 cinsinden ölçmek için CTAn yazılımı v.1.18.4.0 kullanıldı. Kök kanal dolum yüzdesi; kök kanal dolum hacminin, kök kanal dolum ve boşluk hacminin toplam değerine oranlanmasıyla hesaplandı. Kök kanal dolum yüzdesi verilerinin değerlendirilmesinde, One-Way ANOVA, Post Hoc Tukey ve bağımsız t-testi kullanıldı. Apikal ekstrüzyon verilerinin değerlendirilmesinde Ki-kare testi yapılarak, Bonferroni testi ile doğrulandı. Bulgular: 4 mm kök seviyesinde kök kanal dolum yüzdesi açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. 7 mm kök seviyesinde ise, 25/.06 apikal çapta 25/.04'e göre daha yüksek kök kanal dolum yüzdesi bulundu (P < 0,05). 4 mm kök seviyesinde uygulanan patın apikal ekstrüzyonunda gruplar arası değerlendirmede istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. 7 mm kök seviyesinde ise 30/.04 apikal çapa sahip dişlerde apikal ekstrüzyon miktarı en düşük bulundu (P < 0,05). Sonuç: 7 mm kök seviyesinde uygulanan kök kanal patı, 30/.04 apikal çapa sahip dişlerde yüksek kök kanal dolum yüzdesi ve minimal apikal ekstrüzyon ile en başarılı sonuçları göstermiştir. Kök kanal patının 7 mm kök seviyesinde uygulanması, 4 mm'ye kıyasla daha kontrollü bir dolum sağlayarak ekstrüzyon riskini azaltmıştır. Anahtar Sözcükler: apikal ekstrüzyon, biyoseramik içerikli kök kanal patı, kök kanal dolum yüzdesi, kök kanal tedavisi, mikro-bilgisayarlı tomografi.