Farklı arazi kullanımlarına dayalı alternatif bisiklet paylaşım istasyonu yer seçimi için cbs tabanlı hibrit bir yaklaşım

Son on yılda dünya çapında giderek yaygınlaşan Bisiklet Paylaşım Sistemleri (BPS), akıllı hareketliliği desteklemeyi amaçlayan paylaşımlı bir akıllı ulaşım sistemi (AUS) teknolojisidir. Şehirlerde trafik sıkışıklıklarının, hava ve gürültü kirliliğinin ve doğal kaynak tüketiminin azaltılması açısından BPS'lerin verimliliğinin arttırılmasını sağlayacak karmaşık karar problemlerine çözüm önerilerinin geliştirilmesi, sürdürülebilir şehirlerde daha yaşanılabilir bir çevre için önem arz etmektedir. BPS'lerin verimliliğinin arttırılması noktasında en önemli stratejik kararlardan biri sisteme ait istayon yerlerinin belirlenmesi sürecidir. Bu çalışma, farklı arazi kullanım türüne göre alternatif istasyon yerlerinin belirlenmesi ve mevcut istasyon yerlerinin İzmir'deki bir BPS için uygunluğunun değerlendirilmesi için bilimsel bir çerçevenin sunulmasını amaçlamaktadır. Bu amaçla, BPS istasyonlarının konumlandırılmasında etkili olan kriterler belirlenmiş ve kriterler farklı arazi kullanım türüne göre AHP yöntemi kullanılarak ağırlıklandırılmıştır. Aynı zamanda, arazi kullanım türüne göre kriter ağırlıklarındaki değişim değerlendirilmiştir. Potansiyel yolcuların, kriterlere ait tesislerden belirli bir erişim mesafesinde bulunan istasyonlarda potansiyel yolcuların gezi üretme eğiliminin belirsizliği, bulanık mantık yaklaşımını kullanarak karakterize edilmiştir. Son olarak İzmir ilinde yer alan bir BPS için ulaşım, rekreasyon ve eğitim amaçlı potansiyel istasyonlar tespit edilmiş ve mevcut istasyonlar ve potansiyel istasyonlar en iyiden en kötüye doğru VIKOR yardımıyla listelenmiştir. Çalışma sonucunda kentsel ulaşım sistemine entegre edilebilecek, rekreasyon faaliyetlerini destekleyebilecek ve eğitim alanlarına kolayca erişilebilek ulaşım, rekreasyon ve eğitim arazi kullanım türleri için 42, 28 ve 48 alternatif istasyon yerleri belirlenmiştir. Ayrıca, arazi kullanımına göre mevcut istasyonlardan 1105 numaralı istasyonun ulaşım, rekreasyon ve eğitim amaçlı gezileri en iyi şekilde destekleyeceği belirlenmiştir.