Farklı aromaterapi yağları ile yapılan masajın yorgunluk ve uyku kalitesine etkisi

Amaç: Bu çalışma farklı aromaterapi yağları ile yapılan masajın yorgunluk ve uyku kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Malatya ilinde yaşayan atletizm branşında faal sporcular oluşturdu. Arştırmanın örneklemini 18-25 yaş aralığında aktif olarak atletizm sporu yapan 24 erkek sporcu oluşturdu. Araştırmaya katılan sporcular rastgele deney ve kontrol grubu olmak üzere eşit sayıda iki gruba ayrıldı. Araştırmada üç farklı masaj protokolü uygulandı ve her protokol arası 15 gün dinlenme aralığı verildi. Masaj protokolünde deney grubuna egzersiz sonrası, 24, 48 ve 72. saatlerde kan alımı öncesinde kayısı, lavanta ve sarı kantaron yağları ile masaj uygulandı. Araştırmada veri toplama araçları olarak uyku kalitesini belirlemek amacıyla Fitbit Charge 3 akıllı bileklik cihazı kullanıldı. Kas hasarını belirlemek amacıyla altı farklı zamanda kan numuneleri alındı. Alınan numunelerden CK, IL-6, TNF-α ve LDH kan parametreleri analizleri edildi. Bulgular: Araştırmada deney ve kontrol grubunda yer alan katılımcılarının egzersiz sonrası farklı zamanlarda CK, LDH, IL-6 ve TNF-α ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edildi (p<0,05). Deney ve kontrol grubunda yer alan deney grubu katılımcılarının kontrol grubu katılımcılarına göre REM ve derin uyku sürelerinin arttığı, uyanık kalma ve hafif uyku sürelerinin ise azaldığı belirlendi. Sonuç: Araştırma sonucunda sporcularda egzersiz sonrası toparlanma sürecini hızlandırmak ve uyku kalitelerini arttırmak amacıyla masaj uygulamalarında kayısı, lavanta ve sarı kantaron yağlarının kullanılabileceği belirlendi. Ayrıca egzersiz sonrası toparlanma sürecini hızlandırmak ve uyku kalitesini arttırmak amacıyla lavanta yağının kayısı ve sarı kantaron yağına göre daha etkili olduğu belirlendi. Anahtar Kelimeler: Masaj, Aromaterapi, Yorgunluk, Uyku.