Farklı beslenme tiplerinin folikülogenez ve oosit gelişimi üzerine etkileri

Amaç: Farklı beslenme alışkanlıklarının folikülogenez ve oosit gelişimi üzerine etkileri araştırılarak beslenme ve infertilite arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışma Wistar Albino cinsi 21 günlük 40 adet dişi sıçan üzerinde yapıldı. Gruplar: 1. Kontrol (n=10): Normal bakım yemi grubu. 2. Karbonhidrat (n=10): %70 karbonhidrat ağırlıklı yem grubu. 3. Yağ (n=10): %60 yağ ağırlıklı yem grubu. 4. Protein (n=10): %50 protein ağırlıklı yem grubu. Sıçanlar belirtilen diyetlerle 80 gün beslendi. Deney sonunda gruplar, menstrual siklus düzeni, ovaryumlarda folikül sayıları, oosit ve folikül çapları, folikülogenez spesifik gen, protein ve hormonların düzeyleri, ultrastrüktürel değişimler açısından değerlendirilerek karşılaştırma yapıldı. Bulgular: Menstrual siklüs evresinin yağ ve protein gruplarında uzadığı tespit edildi. Genel olarak, primordiyal folikül rezervi ve ileri düzey folikül tiplerinin sayıları kontrole göre karbonhidrat grubunda benzer, yağ ve protein gruplarında ise azalmış bulunurken atretik folikül sayısı yağ ve protein gruplarında kontrol ve karbonhidrat gruplarına göre yüksek bulundu. Rt-PCR sonuçlarına ve IHC skorlamalarına göre, her üç deneysel grupta da oosit gelişiminde önemli rol oynayan genler için kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede farklılıklar tespit edildi. Dişi üreme sistemi hormonları da her üç grupta kontrole göre anlamlı derecede farklı bulundu. Ultrastrüktürel olarak kontrol grubuna kıyasla diyet gruplarında granuloza hücreleri, granuloza lutein hücreleri ve oositlerde patolojik bulgulara ve zona pellusidada yapısal bozukluklara rastlandı. Sonuç: Uzun süreli karbonhidrat, yağ ve protein ağırlıklı besin diyetleri folikülogenez spesifik genlerin ekspresyonunu ve folikülogenezde rol oynayan hormonların düzeylerini bozup folikül rezervini azaltarak ve normal folikül gelişimini baskılayarak infertiliteye yol açabilir. Anahtar Kelimeler: Beslenme, folikülogenez, infertilite, karbonhidrat, oosit gelişimi, protein, yağ.