Farklı biber genotiplerinin karakterizasyonu ve düşük sıcaklığa tolerans

Bu çalışmada biber ıslahında kullanılmak üzere toplanmış ve 6 kez kendilenmiş olan 562 biber genotipinin morfolojik olarak karakterizasyonu yapılmıştır. Morfolojik karakterizasyon verilerinin istatistik analizleri SAS ve NTSYSpc bilgisayar programları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda oluşturulan dendogramlar değerlendirilerek 96 adet genotip içeren bir koleksiyon oluşturulmuştur. Biber genotiplerinin ortalama benzerlik katsayısı sivri biberde r =0.44; çarliston biberinde r =0.42; yağlık biberde r=0.41, Kahramanmaraş-Şanlıurfa biberinde r =0.37; süs biberinde r=0.45 ve dolma biberde r=0.42 olmuştur. Temel Bileşenler Analizinde (TBA) 53 morfolojik özellik değerlendirildiğinde ilk 3 Eigen değeri sonucu toplam varyans % 30 olarak bulunmuştur. Genetik çeşitliliği % 100 açıklayan 25 morfolojik özellik ise kendi içinde değerlendirildiğinde ilk 3 Eigen değerinin toplam varyansı % 50'ye ulaşmıştır. Dolma ve yağlık biber grupları ayrı bir grup oluştururken sivri ve çarliston biber gupları iç içe girmiştir. Süs biber grubu ayrı bir grup oluşturmakla birlikte Kahramanmaraş ve sivri biber grupları içine giren bireyleri de bulunmaktadır. Yağlık biber grubu sivri-çarliston grubu ile dolma biber grubu arasında konumlanmıştır. Tüm varyasyonu açıklayan 25 morfolojik özellik ile korelasyon matriksi yapıldığında toplam kombinasyonun % 95.39'u tamamen birbirinden bağımsız olarak bulunmuştur. Bu da tüm varyasyonu açıklayan 25 morfolojik özelliğin biberin haploid 12 farklı kromozomunda ve farklı kollarda olma ihtimalini yükseltmiştir. Çiçeklenme zamanı (51) ve meyve tutum zamanı (53) morfolojik özellikleri 0.9966 korelasyon ile birbirlerine çok yakın bağlantı göstermiştir. Oluşturulan koleksiyon 16 sivri, 11 çarliston, 11 yağlık, 9 Kahramanmaraş-Şanlıurfa, 9 dolma ve 10 süs biberi genotipi ile düşük sıcaklık testlemesi sonuçlarına göre belirlenen 10 duyarlı, 10 orta tolerant ve 10 tolerant genotipten oluşmuştur. Koleksiyondaki genotipler düşük sıcaklık uygulamasına alındıktan sonra yapılan çiçek tozu çimlenme testleri ise genotipleri duyarlı, orta düzeyde tolerant ve tolerant olarak ayırmış ve R2 değeri 0.7422 gibi çok yüksek bir değer almıştır. Düşük sıcaklık uygulaması sonucu en duyarlı hat Alata-195 iken Alata-111 en tolerant hat olarak tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Biber, karakterizasyon, düşük sıcaklık, tolerans