Farklı biyogübre uygulamalarının cavendish grubu muz çeşitlerinde (Musa spp. AAA) büyüme-gelişme, verim ve bazı meyve kalite parametreleri üzerine etkileri

Günümüz tarımsal üretim modellerinde, birim alandan elde edilen verim ve buna bağlı olarak kaliteyi arttırmak amacıyla, kimyasal gübrelerin kullanımı oldukça yaygındır. Ancak bu durumun çevre, toprak ve su kirliliği gibi birtakım sorunları da beraberinde getirdiği göz ardı edilmemelidir. Muz, C-4 bitkisi olması nedeniyle, vejetasyon periyodu boyunca topraktan yüksek miktarda bitki besin maddesi kaldırmaktadır. Bununla birlikte, son yıllarda gübre maliyetlerinin artması, üretim maliyetlerini arttırmış ve üreticiler alternatif yöntemlerin arayışı içine girmişlerdir. Bu kapsamda biyogübre kullanımı ön plana çıkmaya başlamıştır. Fakat muzda günümüze kadar gerçekleştirilen çalışmalarda biyogübrelerin kullanımına yönelik detaylı bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu nedenlerle planlanan bu araştırmada, farklı biyogübre uygulamalarının örtüaltında yetiştirilen iki farklı muz çeşidinin bitki büyüme-gelişme, verim ve bazı meyve kalite parametreleri üzerine etkilerinin araştırılması planlanmıştır. Araştırma, 2022-2023 yılları arasında Antalya Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Araştırma ve Uygulama arazisinde yürütülmüştür. Araştırmada, doku kültürü ile çoğaltılmış Grand Nain ve Williams muz çeşitleri kullanılmıştır. Bu amaçla, araziye dikim öncesi muz fidanlarının köklerine bandırma yöntemiyle Biyogübre I (Mycorrhiza, Trichoderma spp ve Bacillus spp.), Biyogübre II (Bacillus amyloliquefaciens, Bacillus pumilus, Bacillus Subtilis, Bacillus licheniformis, Bacillus megaterium, Trichoderma harzianum, Trichoderma konigii) ve Biyogübre III (Pseudomonas fluorescens, Paenibacillus polymyxa, Bacillus megaterium, Pantoea agglomerans) inokülasyonu yapılmıştır. Muzların dikimi, Nisan 2022'de gerçekleştirilmiş ve yetiştirme periyodu boyunca sera iç ve dış ortam sıcaklıkları düzenli olarak kayıt altına alınmıştır. Araştırmada, morfolojik ve fenolojik özellikler ile verim bileşenleri ve verime ait sonuçlar incelenmiştir. Araştırma bulguları, yetiştiriciliğin devam ettiği kış aylarında sera iç ortam sıcaklığı ve oransal nem değerlerinin, sera dış ortamına göre daha yüksek seyrettiğini göstermiştir. Bu durum bitkilerin büyüme ve gelişmesi üzerine olumlu etki yaratmıştır. Biyogübre I uygulaması her iki çeşidinde tarak ve parmak sayısını arttırmıştır. Grand Nain çeşidinin parmak uzunluğu Williams çeşidinden daha yüksek belirlenmiştir. Biyogübre III uygulamasının her iki çeşidinde parmak uzunluğunu arttırdığı tespit edilmiştir. Parmak uzunluğu, kontrol uygulamasında 20.92 cm, Biyogübre III uygulamasında ise 22.06 cm belirlenmiştir. Ayrıca Biyogübre III, incelenen parametrelerden, parmak ağırlığı, SÇKM, hevenk ağırlığı ve hevenk oluşumundan derime kadar geçen süre bakımından da daha iyi sonuç vermiştir. Araştırma sonucunda dekara verim, Biyogübre III uygulamasında 4.54 ton, Kontrol uygulamasında ise 3.74 ton olarak belirlenmiştir. Bütün sonuçlar göz önüne alındığında, biyogübre uygulamalarının kontrole kıyasla daha iyi sonuçlar verdiğini söyleyebiliriz.