Farklı çaplardaki dental implantların başarı oranlarının klinik ve radyolojik olarak geriye dönük değerlendirilmesi

Amaç: Dental implantlar, diş eksikliklerinin rehabilite edilmesi için çene kemiği içine yerleştirilen ve diş kökünü taklit eden çoğunlukla titanyum yapılardır. İmplant tedavisinin başarısı temel olarak osseointegrasyon kavramı ile açıklanmaktadır. Başarıyı etkileyen faktörler arasında alıcı bölge ilişkili faktörlerin dışında implanta ait özellikler de araştırmalara konu olmuştur. Bunlar arasında özellikle implant çapının başarıya etkisi önem taşımaktadır. Dar alveol kretlerde ve hassas anatomik komşulukların bulunduğu bölgelerde invazif ve zorlayıcı prosedürleri elimine etmek amacıyla kullanılan dar çaplı dental implantların başarısını araştıran çalışmalar bulunmakta; ancak klinik ve radyolojik başarıyı birlikte ele alan çalışma sayısı sınırlıdır. Ayrıca alveol kemik genişliği ile periimplant marjinal kemik kaybı arasında bir ilişki varlığının da araştırılması faydalı görünmektedir. Bu çalışmanın amacı; dar ve standart çaplı implantların uzun dönem klinik ve radyolojik başarılarının geriye dönük değerlendirilmesi ve alveol kret genişliğinin dar çaplı implantlar çevresindeki kemik seviyesi kaybına etkisinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, 2019–2023 yılları arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi'nde dental implant tedavisi uygulanan hastalara ait 87 dar çaplı ve 84 standart çaplı olmak üzere toplam 171 implant çalışmaya dahil edilmiş; iki implant grubu klinik ve radyolojik başarı kriterleri açısından karşılaştırılmıştır. Tüm hastaların operasyon öncesi üç boyutlu dental volumetrik tomografileri ve operasyonun hemen sonrasında ve en az iki yıl süreden sonra alınan ortopantomografileri değerlendirilmiştır. Radyografi ve tomografi üzerinde marjinal kemik yükseklikleri ve bukkolingual/palatinal kemik genişlikleri ölçülmüştür. Hastaların intraoral değerlendirmesinde periimplant sulkus derinliği ölçülmüş, problamada kanama, enflamasyon ve mobilite durumu kaydedilmiş, implantüstü protezin uyumu not alınmıştır. Hastalardan OHIP-14 ölçeğini skorlamaları istenmiştir. Tüm ölçümler Romexis programı üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen verilerin 7 analizinde parametrik istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Sürekli değişkenler için normallik varsayımı Shapiro–Wilk testi ve dağılım grafikleriyle, varyans homojenliği ise Levene testi ile değerlendirilmiştir. Normallik ve homojenlik varsayımlarının sağlandığı karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi uygulanmış; varyansların eşit olmadığı durumlarda Welch düzeltmeli t-testi kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin değerlendirilmesi için Pearson Ki-kare testi tercih edilmiştir. Dar implant grubunda protez tiplerine göre kemik kaybı değişkenlerinin incelenmesinde tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmış. sürekli iki değişken arasındaki doğrusal ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiş, istatistiksel işlemler SPSS 27 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, takip süresi sonunda dar ve standart çaplı implantlar arasında mesial ve distal marjinal kemik seviyesi kaybı açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır (mesial:p=.261, distal: p=.742). Dar çaplı implant grubunda operasyon öncesi bukkolingual/palatinal alveol kemik genişliği 2.72 mm ile 8.40 mm arasında değişmektedir (N = 67). Ortalama genişlik 5.59 mm (SS = 1.34) olup, medyan değer 5.49 mm'dir. Dar ve standart çaplı implantlarda operasyon öncesi bukkolingual/palatinal alveol kemik genişliği ile marjinal kemik seviyesi kaybı arasında bir korelasyon bulunmamıştır (r (67) = .006, p=.964)( (r = -.178 ve .006). Periimplant cep ölçümleri ortalamasına ilişkin betimsel istatistikler sonucu, ortalama değerin 2.31 (SS = 0.85) olduğu görülmüştür. Periimplant dokularda enflamasyon, kanama, mobilite ve protez uyumu bakımından da iki grup arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir. OHIP-14 skorlarına göre hasta memnuniyeti ve tatminini iyi düzeydedir. Sonuç: Çalışmamızın sonucunda dar çaplı implantların da standart çaplı implantlarla aynı başarı kriterlerini karşıladığı, periimplant marjinal kemik kaybı açısından aralarında anlamlı bir fark olmadığı görülmektedir. Dar çaplı implantların klinik intraoral muayeneleri sonucu elde edilen periimplant dokulara ait veriler de dar çaplı implantların klinik başarısını onaylar niteliktedir. Yapılan korelasyon analizi sonucu alveol kretinin bukkolingual/palatinal genişliği ile orta-uzun uzun dönem marjinal kemik seviyesi kaybı arasında bir ilişki olmadığı görülmüştür. Çalışmamızda 171 adet implant değerlendirilmiş ve en az iki yıllık ve ortalama 34 aylık takip süresi belirlenmiştir. Çalışmamızın sonuçları, yetersiz kemik genişliği olan vakalarda veya 8 anatomik sınırlamalar durumunda dar çaplı implantların da standart çaplı implantlar kadar güvenli ve rahat bir şekilde kullanılabileceği düşüncesini desteklemektedir. Uygun vaka seçimi ile dar çaplı dental implantlar da zorlu, tekrarlayan ve uzun süreçler gerektiren augmentasyon prosedürlerini elimine etmek ve daha az invazif ve güvenli cerrahiye alan açmak üzere ve uzun dönemde başarı sağlayan bir seçenek olarak değerlendirilebilir. Anahtar kelimeler: Dar çaplı implant, standart çaplı implant, marjinal kemik kaybı, bukkolingual/palatinal alveolkemik genişliği,implant başarısı, periimplant doku sağlığı, OHIP