Farklı çevre şartlarına maruz kalan asfalt betonunun mühendislik özelliklerinin incelenmesi

Karayolları, yapım ve servis ömrü boyunca farklı çevre şartlarına maruz kalan yapılardır. Bu şartlar; iklimin etkisi, trafiğin etkisi ve kimyasal etkiler olarak sıralanabilir. Bu çalışmada, karayolu esnek üstyapısının maruz kaldığı kimyasal etkiler araştırılmıştır. Bu kapsamda Karayolları Genel Müdürlüğü teknik şartnamesine uygun olarak laboratuar ortamında üretilen Marshall Stabilite (MS) numuneleri kullanılmıştır. Üretilen bu numunelerle farklı konsantrasyonlardaki asit (HCl, HNO3, H2SO4), tuz ( NaCl, CaCl2), baz (NaOH) çözeltileri ve saf su ile aynı ortama konularak 28 gün sonraki mühendislik özellikleri belirlenmiştir. Diğer taraftan kimyasal etkilere maruz bırakılmamış olan referans numuneler üzerinde de mühendislik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla deneyler yapılmıştır. Kimyasal etkilere maruz bırakılan numunelere ait deney sonuçlarıyla referans numunelere ait deney sonuçları karşılaştırılarak aralarındaki farklılıklar ve değişimler incelenmiştir. Deneyler devam ederken, kimyasal ortamların numuneler üzerindeki etkilerini gözlemleyebilmek için ayrıca kimyasal ortamların PH değerleri de ölçülmüştür. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda, asfalt beton numunelerin referans numune hariç ortalama MS değerlerinin en düşük 440 kg ve en yüksek MS değerinin ise 835 kg olduğu görülmüştür. En düşük MS değerinin 0,5 M H2SO4 ortamına maruz kalan numunelerde olduğu, bu numunelerin ortalama pratik yoğunluğunun (Dp) 2,32 g/mm3 olduğu, ortalama boşluk oranının %12,5 olduğu, agrega içindeki boşlukların bağlayıcı ile doluluk oranının %87,32 olduğu, ortalama akma oranının 13,7 mm, ortalama PH değerinin 1,09 olduğu ve agrega kütlesinde ağırlıkça %2,57 oranında bir kayıp olduğu görülmüştür.