Farklı dik yön boyutlarına sahip hastalarda sella tursika'nın boyutları ve morfolojisinin değerlendirilmesi

Amaç: Bu retrospektif çalışmanın amacı; farklı dik yön boyutlarına sahip hastalarda sella tursika'nın lineer boyutları, köprülenme derecesi ve şekil dağılımın lateral sefalometrik radyografiler üzerinde değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya sistemik hastalığı, sendromu, kraniyofasiyal anomalisi veya gelişimsel bozukluğu bulunmayan toplam 150 bireyin (75 kadın, 75 erkek) ortodontik tedavi öncesi lateral sefalometrik radyografileri dahil edilmiştir. Bireylerin 75'i pre-peak, 75'i ise post-peak dönemde yer almaktadır. İskeletsel yaş değerlendirmesi için servikal vertebra maturasyon yöntemi kullanılmıştır. Dik yön gelişimine göre bireyler 3 gruba ayrılmış ve 50 hipodiverjant, 50 normodiverjant, 50 hiperdiverjant birey çalışmada yer almıştır. Sella tursika'nın morfolojik değerlendirmesinde kullanılan lineer parametreler (uzunluk, derinlik, çap), ImageJ yazılımı (ImageJ, National Institutes of Health, USA) aracılığıyla ölçülmüştür. Uzunluk, tuberkulum sella ile dorsum sella'nın tepe noktaları arasındaki anteroposterior mesafe olarak tanımlanmıştır. Çap, tuberkulum sella'dan başlayarak sella tursika'nın posterior iç duvarındaki en uzak noktaya kadar olan anteroposterior uzaklık olarak ölçülmüştür. Derinlik ise tuberkulum sella ile dorsum sella arasına çizilen düzlemden sella tabanının en derin noktasına indirilen dik uzaklık ölçülerek hesaplanmıştır. Sella tursika şekil dağılımı bakımından genişlik/derinlik oranı referans alınarak oval, yuvarlak ve düz olacak şekilde gruplandırılmıştır. Aynı zamanda sella tursika, köprülenme derecesine göre Sınıf I, II, III olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Bulgular: Sella tursika uzunluk değerinin normodiverjant bireylerde diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu (p=0,001), ancak çap ve derinlik açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığı saptanmıştır (p>0,05). Cinsiyet değişkenine göre değerlendirme yapıldığında, yalnızca derinlik değerleri kadın bireylerde istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (p=0,023). Ayrıca iskeletsel yaş grupları incelendiğinde, kadınlarda postpeak dönemde sella tursika derinliğinin istatistiksel olarak anlamlı derecede arttığı gözlemlenmiştir (p=0,001). Sella tursika'nın şekil dağılımı ve köprülenme derecesi cinsiyet, iskeletsel yaş ve dik yön grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermemiştir (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda sella tursika morfolojisi ve dik yön boyutları arasında yalnızca uzunluk parametresi için anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Farklı popülasyonların genetik özelliklerini de dikkate alan, daha geniş örneklem gruplarıyla ve ileri görüntüleme teknikleri kullanılarak yürütülecek ileri düzey çalışmaların literatüre önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sella tursika, Lateral sefalometrik radyografi, Vertikal büyüme paterni.