Farklı eğe sistemleri ve farklı tork değerlerinde dentin çatlağının incelenmesi: Bir in-vitro çalışma

Amaç: Kök kanallarının hazırlanması, kök kanal tedavisinin başarısında en önemli basamaklardan biridir ve daha sonraki tüm prosedürlerin etkinliğini belirler. Bu aşamadaki prosedürel hatalardan birisi de dentinde çatlak oluşmasıdır. Dentin çatlağı uzun süreli oklüzyon kuvvetleri altında dişin çekimine sebep olacak vertikal kök kırıklarına neden olabilir. Bu çalışmanın amacı farklı eğe sistemleri ve farklı tork değerlerinde çalışılarak dentin çatlağı oluşumunun karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada tek kök ve tek kanallı, 140 adet alt küçük azı diş kullanıldı. Dişlerin kronları düşük hızlı testere yardımıyla kesilerek dişlerin boyu 15 mm'ye eşitlendi.20 diş kontrol grubu olarak ayrıldı. Geriye kalan 120 diş erimiş mum ile kaplandıktan sonra akrilik bloklara gömüldü. Akrilik sertleştikten sonra diş yüzeyindeki mumlar uzaklaştırılıp oluşan boşluğa periodontal ligament aralığını taklit etmek amacıyla polieter ölçü maddesi konularak tekrardan akrilik bloğa gömüldü. Dişler rastgele olacak şekilde 6 gruba ayrıldı. Grup1: one curve eğe sistemi ve 1N/cm tork, Grup 2: one curve eğe sistemi ve 2N/cm tork, Grup 3: one curve eğe sistemi ve 3N/cm tork, Grup 4:one reci eğe sistemi ve 1N/cm tork, Grup 5:one reci eğe sistemi ve 2N/cm tork, Grup 6: one reci eğe sistemi ve 3N/cm tork olacak şekilde preparasyonları tamamlandı. Grup 7'de ise herhangi bir preparasyon yapılmadan kontrol grubu olarak ayrıldı. Preparasyonu tamamlanan dişler su soğutması altında düşük hızlı testere yardımıyla 3,6,9 mm'den olacak şekilde yatay kesit alındı. Dişer çürük belirleyici boya ile boyanıp dental operasyon mikroskobu altında incelendi. Dişlerde oluşan dentin çatlakları ki-kare istatiksel testine tabi tutuldu.Bulgular: Kontrol grubunda hiçbir kesitte dentin çatlağı oluşumu gözlenmedi. Diğer tüm gruplarda çatlak oluşumu gözlendi. Kesitlere bakıldığında orta kesitte Grup 2' de anlamlı derecede diğer gruplara göre daha az çatlak bulundu. Diğer gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı.Kesit seviyesi gözetilmeksizin gruplar arası dentin çatlağı insidansı incelendiğinde Grup 1'de diğer gruplara göre anlamlı derecede az dentin çatlağı bulundu. Grup 4'te ise diğer gruplara göre anlamlı derecede daha fazla dentin çatlağı görüldü. Diğer gruplarda ise anlamlı bir fark görülmedi. Kesit seviyesi gözetilmeksizin çatlak tipi açısından incelendiğinde Grup 4'te anlamlı derecede fazla tamamlanmış çatlak olduğu görüldü. Diğer gruplar arasında anlamlı bir fark görülmedi.Gruplar dikkate alınmadan kesit seviyelerindeki çatlak insidansı karşılaştırıldığında önemli seviyede fark olmasa da apikal kesitte çatlak oranı yüksek bulundu. Sonuç: Resiprokasyon hareketinin rotasyon hareketine göre daha fazla dentin çatlağı oluşturabileceğini söyleyebiliriz. Her ne kadar düşük torkta dişe daha az stres geleceği ve dişte daha az çatlak görüleceği düşünülse de Ni Ti eğelerin ideal önerilen tork kullanımından uzaklaştıkça farklı sonuçlar çıkabilmektedir. Bizim önerimiz Ni Ti eğeleri üretici firmanın önerdiği tork değerlerinde kullanılmasıdır. Anahtar Kelimeler: Dentin çatlağı, Tork, One Curve, One Reci