Farklı hasat zamanı ve tarla içi silolama sürelerinin bazı şeker pancarı çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerine etkisi

Bu araştırma, farklı hasat zamanı ve tarla içi silolama sürelerinin bazı şeker pancarı çeşitlerinde verim ve kalite özelliklerine etkisinin belirlenmesi amacıyla 2020-2021 yıllarında Şeker Enstitüsü Ilgın Bitki Islah İstasyonu'nda (Konya) yürütülmüştür. Materyal olarak Orthega (E tipi), Serenada (N tipi) ve Kuno (Z tipi) çeşitleri kullanılmıştır. Çeşitler vejetasyon süreleri 165, 180 ve 195 gün olacak şekilde 3 farklı zamanda hasat edilmiş, hasattan sonra 5, 10, 15 ve 20 gün tarla silosunda bekletilmişlerdir. Silolanan çeşitlerde kökgövde verimi, şeker varlığı, sodyum, potasyum ve zararlı azot içeriği, arıtılmış şeker varlığı, arıtılmış şeker verimi, kuru madde oranı, usare safiyeti, ağırlık kaybı ve günlük ağırlık kaybı incelenmiştir. Çeşitlerin tamamında en yüksek kökgövde verimi (Orthega: 10363 kg/da, Serenada: 8748 kg/da, Kuno: 8276 kg/da) 195 günlük vejetasyon süresini tamamlayıp silolanmayan kontrol parsellerinde saptanmıştır. Orthega çeşidinin her iki yılda tüm hasat zamanlarında en yüksek verimi verdiği, en düşük ağırlık kaybının ise 5 gün yapılan silolamada meydana geldiği görülmüştür. Arıtılmış şeker verimi en yüksek 1480 kg/da ile Orthega çeşidinde 195 günlük vejetasyon süresini tamamlayıp silolanmayan kontrol parsellerinde tespit edilmiştir. Her üç çeşitte de hasat zamanının 30 gün ertelenmesiyle kökgövde ve arıtılmış şeker veriminin arttığı görülmüştür. Silolama süresi arttıkça ağırlık kaybı artmış, arıtılmış şeker verimi azalmıştır. 20 günlük silolama sonunda hasat zamanları ortalamasına göre en düşük ağırlık kaybı %17,6 ile Orthega, en yüksek ise %21,6 ile Kuno çeşidinde belirlenmiştir. Sonuç olarak Orthega'nın silolamaya diğer çeşitlerden daha dayanıklı olduğu, pancarın gelişmesi ve iyi bir verim elde edilebilmesi için 195 günlük vejetasyon süresini tamamlaması ve 5 günden fazla silolanmaması gerektiği söylenebilir.