Farklı kanal patlarının kök kanal tedavisi sonrası post operatif ağrıya olan etkisinin incelenmesi: Bir randomize klinik araştırma

Amaç: Bu çalışmanın amacı farklı kanal patları kullanarak kök kanal tedavisi uyguladıktan sonra postoperatif ağrı seviyesini değerlendirmek ve kanal patlarının ağrı üzerine etkilerini karşılaştırmaktır. Kök kanal tedavisi uygulamasına bağlı ağrının öngörülmesi ve tedavi sonrasında ağrı hissedilmesi hastalar için önemli bir korku kaynağıdır. Diş hekimleri de kanal tedavisi sonrası hastalarının ağrı seviyesi hakkında endişelidir. Tedavi sonrası ağrı hastalar tarafından beklenir, deneyimlenir, hatırlanır ve paylaşılır. Bu nedenle çalışmamızın amacı, kanal tedavisinin ağrı prevalansı ve şiddeti üzerine farklı kanal patlarının etkilerini belirlemek ve kanal tedavisi uygulanan hastalarda tedavi sonrası ağrının prevalansını ve şiddetini tahmin etmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız klinik bir çalışma olarak tasarlanmış olup Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesi Endodonti Anabilim Dalı'na başvuran toplam 80 hastanın kanal tedavisi endikasyonu konmuş alt ve üst premolar dişleri üzerinde uygulandı. 80 hasta 4 eşit gruba ayrıldı ve her gruba VDW Gold endomotor yardımıyla V Taper Gold (Fanta Dental Material, Şangay, Çin) eğeleriyle 2 nm torkta ve 300 rpm hızda (devamlı) saat yönünde 360° rotasyon modunda kanal tedavisi uygulandı. Sealapex, AH Plus, MTA Fillapex ve Dia-Root Bioselar patları kullanılarak bitirilen tedavi sonrası ağrı seviyeleri numaralandırılmış ağrı skalası (NRS) ile 6-24-48-72. Saat ve 1. Haftada takip edildi. İstatistiksel analiz için SPSS 26.0 paket program kullanılmış olup, çalışmamız dâhilindeki her bir zaman aralığı için grupların karşılaştırılmasında parametrik testlerden 'Tek Faktörlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA)' ve parametrik olmayan testlerdeki karşılığı olan 'Kruskal Wallis, Friedman' testi kullanılmıştır. Grupların kendi aralarındaki karşılaştırma analizlerinde ise çoklu karşılaştırma testi olan 'Tukey' analizi kullanılmıştır. Ölçümler arasındaki ikili karşılaştırmalar ise 'LSD' testi ile analiz edilmiştir Bulgular: Tüm pat gruplarında cinsiyet ile postoperatif ağrı açısından istatistiksel anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). Pat grupları ile yaş ve ilaç kullanımının dağılımı açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). Pat gruplarındaki ağrı ortalamaları karşılaştırıldığında AH Plus patında 6. saat, 48. saat ve 72. saat zaman dilimlerinde, diğer pat gruplarına göre daha yüksek ve anlamlı farklı ağrı ortalamaları bulundu (p<0,05). Her bir pat grubu kendi içerisinde zaman dilimlerine göre analiz edildiğinde Sealapex pat grubunda 6. saat ile 24. saat arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). AH Plus patında bütün zaman dilimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). DiaRoot Biosealer patı kullanılan hastalarda işlemden sonraki 6. saat ağrı seviyeleriyle 24. saat, 48. saat ve 72. saat ağrı seviyeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). MTA Fillapex pat grubundaki ağrı düzeyleri kendi arasında karşılaştırıldığında 6. saat ile 48. saat, 72. saat ve 1. hafta arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). 24. saatteki ağrı düzeyleri diğer zaman dilimleriyle karşılaştırıldığında ise 48. saat ve 1. hafta ağrı ortalamaları ile istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Kanal tedavisi sonrası hissedilen ağrı, hastalarda işlem sonrası konforu azaltan en önemli sorunlardan biridir. AH Plus patı kullanımı sonrası ve diğer patlarla tedavilerden sonraki ilk 48 saat için, hastaların süreçle ilgili daha fazla bilgilendirilmesi ve analjezik ilaç konusunda değerlendirilmesini önermekteyiz