Farklı monokromatik aydınlatma uygulamalarının Japon bıldırcınlarının büyüme ve bazı üreme özelliklerine etkileri

Kanatlı hayvan yetiştiriciliğinde aydınlatma en önemli çevresel unsurlardan birisidir ve uzun yıllar boyunca yapılan araştırmalarda ışık yoğunluğu, ışık kaynağı, aydınlatma periyodu ve ışık rengi konuları üzerinde durulmuştur. Farklı dalga boylarında LED aydınlatma ile gerçekleştirilen monokromatik ışık programları konusunda son yıllarda çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Japon bıldırcınlarında beyaz (kontrol grubu), yeşil (560 nm), mavi (480 nm), kırmızı (660 nm) ve sarı (600 nm) monokromatik aydınlatma uygulamalarının büyüme ve bazı üreme özelliklerine etkilerinin ortaya konulmasıdır. Çalışmada daha temel bir sürüden elde edilen toplam 450 adet bıldırcın civcivi kullanılmıştır. Bıldırcınlara hem büyütme hem de yumurta verim dönemlerinde aynı aydınlatma programları uygulanmıştır. Altı haftalık büyütme dönemleri boyunca bıldırcınların haftalık canlı ağırlıkları bireysel olarak saptanmıştır. Hayvanlar altı haftalık yaşa geldiğinde her deneme grubundan şansa bağlı seçilen olan 36 dişi ve 12 damızlık kafeslerine aktarılmış ve burada 24 haftalık yaşa kadar barındırılmış, günlük yumurta verimleri ve eşeysel olgunluk yaşları tespit edilmiştir. Bıldırcınlar 10, 14, 18 ve 22 haftalık yaştayken üç gün üst üste toplanan yumurtalarda iç ve dış kalite özellikleri tespit edilmiştir. Farklı dalga boylarında monokromatik aydınlatma uygulanan canlı ağırlık bakımından mavi, yeşil ve sarı ışığa maruz kalanların ortalamaları yüksek bulunurken, en yüksek mortalite kırmızı monokromatik aydınlatılanlarda gerçekleşmiştir (P<0.05). Yumurta verim döneminde yaşama gücü bakımından gruplar arasında istatistiksel fark bulunmamıştır (P>0.05). Gompertz büyüme modeli kullanılarak gerçekleştirilen büyüme eğrisi analizlerine göre sarı monokromatik aydınlatma uygulanan bıldırcınların ergin ağırlık parametre ortalamaları diğer gruplardan yüksek bulunmuştur (P<0.05). Bıldırcınların 24 haftalık yumurta verimleri bakımından deneme grupları arasında farklılık istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). En yüksek yumurta verimi ortalaması kırmızı monokromatik aydınlatma uygulanan deneme grubunda saptanmış, sarı ve beyaz ışığa maruz kalan deneme grupları da mavi ve yeşil aydınlatma yapılanlardan yüksek ortalamalara sahip olmuştur. Sonuç olarak monokromatik ışık kaynağının Japon bıldırcınlarında verim özelliklerini doğrudan etkilediği, ışık spektrumunda kızılötesine yaklaşıldıkça üreme ile ilgili özelliklerin olumlu etkilendiği, bunun tersine, ışık spektrumunda morötesine yaklaşıldıkça büyüme özelliklerinin olumlu etkilendiği belirlenmiştir.