Farklı nikel titanyum eğelerin eğimli kanallarda apikal debris taşkınlığına etkisinin değerlendirilmesi

Kök kanal tedavisi sonrası ağrı, diş hekimliği kliniğinde önemli bir konudur. İrrigasyon solüsyonları, dentin talaşları, pulpa dokusu ve mikroorganizmalar gibi çeşitli artıklar, apikal foramenden periapikal dokuya taşabilir. Taşan artıklar, kök kanal tedavisi sırasında veya sonrasında, postoperatif ağrı, şişme ve alevlenme gibi komplikasyonlara neden olabilir. İşlem sonrası olan ağrının şekillendirme teknikleri ile ilgisi bilinmektedir. Taşkın debris miktarı kullanılan şekillendirme tekniklerine, eğe sisteminin tasarımına ve uç çapına bağlı olarak değişmektedir. Eğimli kanallarda kanal şekillendirme sırasında nikel titanyum eğelerin hafıza özelliğinden kaynaklanan düzleşme eğilimleri apikal transportasyon oluşturarak, apikal foramen çapının genişlemesine neden olmaktadır. Bu durum periradiküler dokuya daha fazla miktarda debris itilmesine sebebiyet vererek postoperatif flare-up gelişme ihtimalini artırabilir. Çalışmamızın amacı, farklı nikel titanyum eğelerin eğimli kanallarda apikal debris taşkınlığına etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışmada 120 adet 20-40º arasında değişen eğime sahip alt çene büyük azı dişlerinin mezio-bukkal kökleri kullanılmıştır. Kök açıları 20º'den az ve 40º'den yüksek olan dişler, kök ucu gelişimini tamamlamamış, çürüklü, kron veya kök kırığı bulunan, kök kanalları kalsifiye olan veya önceden kök kanal tedavisi uygulanmış olan dişler çalışmaya dâhil edilmemiştir. Giriş kaviteleri açıldıktan sonra ISO 10 numaralı K tipi eğenin ucu apikal açıklıkta görününceye kadar eğe kanal içinde ilerletilmiştir. Bu boydan 1 mm çıkarılarak çalışma boyu belirlenmiştir. Dişlerin mezial ve distal kökleri birbirinden ayrılmıştır. Kök kanal boyları 19 mm olacak şekilde kronları kesilmiştir. Dişler, her bir deney grubunda 24 adet olmak üzere, 5 eşit gruba ayrılmıştır (n=24). Şekillendirme işleminden önce kapakları uzaklaştırılmış olan eppendorf tüplerin boş ağırlıkları 10-4 hassasiyetinde hassas terazi kullanılarak ölçülmüştür. Dişler gruplara ayrıldıktan sonra mezial kökler eppendorf tüplere yerleştirilmiştir. Gruplarda örnekler; XP-endo Shaper 30/.04, Hyflex CM 25/.04, ProTaper Next 25/.06, TF Adaptive 25/.06 ve 2Shape 25/.06 numaralı eğeler kullanılarak genişletilmiştir. Grup 1, 2, 3 ve 5'te eğeler rotasyon yapan endodontik motor, 4. grupta ise adaptif hareket yapan endodontik motor ile kullanılmıştır. Genişletme işlemi sonunda kök yüzeyinde kalan artıklar eppendorf tüpün içine yıkanmıştır. Tüm irrigasyon işlemlerinde distile su kullanılmıştır. Preparasyon işlemi tamamlandıktan sonra eppendorf tüpleri, kuru debris tartılmadan önce tüm nemin buharlaşması amacıyla 5 gün süreyle 68º kuru etüvde bekletilmiştir. Taşan debris içeren eppendorf tüpler tekrar 10-4 hassaslıkta terazi ile ölçülmüştür. Taşan debris miktarı, son ölçümden ilk ölçümün çıkartılması ile tespit edilmiştir. Gruplar Kruskal-Wallis testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Tüm gruplarda debris taşkınlığı tespit edilmiştir. Taşan debris miktarı açısından gruplar kendi içerisinde kıyaslandığında çoktan aza doğru 2Shape (Grup 5), ProTaper Next (Grup 3), XP-endo Shaper (Grup 1), HyFlex CM (Grup 2), TF Adaptive (Grup 4) şeklinde sıralanmaktadır. Yapılan istatistik analiz sonucunda, gruplar arasında debris taşkınlığı değerlendirildiğinde anlamlı bir fark bulunmamıştır (p˂.05). Anahtar Kelimeler: Apikal debris taşkınlığı, eğimli kanal, kök kanal tedavisi