Farklı organik gübre kaynakları ve bitki ekstraktlarının mısırda sorun olan yabancı otların mücadelesinde kullanım olanakları

Bu çalışma, Iğdır ili mısır üretim alanlarında sorun olan yabancı otların kontrolünde bazı kültür bitkilerinin yeşil gübre olarak allelopatik potansiyellerini ortaya koymak amacıyla 2015 ve 2016 yılları arasında yürütülmüştür. İki aşamadan oluşan çalışmanın tarla denemeleri Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsüne bağlı Iğdır İli istasyonunda tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü ve yedi karakterli olarak yürütülmüştür. Mısır ekiminden önce parselizasyonu yapılan deneme alanına yeşil gübre olarak ayçiçeği, fiğ, fındık turpu ve buğday bitkileri ekilmiş; organik gübre kaynağı olarak da ahır gübresi ve tavuk gübresi kullanılmıştır. Pozitif kontrol amacıyla nicosulfuron aktif maddeli herbisit kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci aşaması Iğdır Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Herboloji Laboratuvarında yürütülmüştür. Yeşil gübre olarak kullanılan ayçiçeği, fiğ, fındık turpu ve buğday bitkilerinden elde edilen ekstraktların %2, %5 ve %10 konsantrasyonları kırmızı köklü horozibiği tohumlarının çimlenmesine olan allelopatik etkilerini belirlemek amacıyla petri denemeleri dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Tarla koşullarında mısırın yaş ağırlığı en fazla buğday yeşil gübresi uygulamasından elde edilirken (13,133kg da-1), en düşük mısır yaş ağırlığı (6,866 kg da-1) ise fındık turpu yeşil gübre uygulamasından elde edilmiştir. En yüksek mısır kuru ağırlığı fiğ yeşil gübre uygulamasından elde edilirken (3,466 kg da-1), en düşük mısır kuru ağırlığı (1,733 kg da-1) ile tavuk gübresi uygulanmasından elde edilmiştir. Yabancı ot yaş, kuru ağırlığı ve mısır boyu üzerine yapılan uygulamalar arasında önemli bir istatistik farklılık bulunmamıştır. Laboratuvar çalışmalarında kırmızı köklü horozibiği tohumlarının çimlenmesinin engellenmesinde en iyi sonuç (%98,4) fiğin %5'lik ekstrakt konsantrasyonundan elde edilirken en düşük etki (%64) ise yine fiğin %2'lik ekstrakt konsantrasyon uygulanmasından elde edilmiştir. Ayçiçeği, fiğ, fındık turpu ve buğday bitkilerinden elde edilen %10'luk ekstraktlar ise horozibiği tohumlarının çimlenmesini tamamen engellemiştir.