Farklı süre ve dozlarda gümüş nanopartikül (AgNP) uygulanan sazan balıklarında kan serumu BH ve IGF-1 düzeylerine etkisi

Gümüş nanopartiküller (AgNP) son yıllarda antimikrobiyal malzemelerin üretimi, elektronik teknolojisinde, endüstriyel, sağlıkla ilgili, içme suyu ve atık su arıtımında kullanılmasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Son yıllarda AgNP'lerin maruziyetinin artması sonucu, bilim dünyasının AgNP'lerin güvenlik risklerinin araştırılması büyük ilgi görmüş durumdadır. Bu çalışmalarda AgNP'lerin sazan balıkları üzeinde büyüme hormonu ve insülin benzeri büyüme faktörü-1 üzerindeki etkileri çalışılmıştır. Bu tez çalışmasında farklı doz (0,03, 0,3 ve 3 ppm) ve sürelerde (4 ve 21 gün) AgNP ve hümik asit kaplı gümüş nanopartiküllerin (AgNP+HA) uygulanan sazan balıkları (Cyprinus carpio L., 1758) kan serumu büyüme hormonu (BH) ve insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-I) düzeyleri üzerine etkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmada sazan balıklarına uygulaması yapılacak AgNP'lerin ve AgNP+HA'lerin karakteristik özellikleri, Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR), Elektron mikroskobisi (SEM), Atomik kuvvet mikroskobisi, Zeta boyut analizi ve UV-Vis spektroskopisi yöntemleri kullanılarak tespit edilmiştir. Yapılan kan serumu BH düzeyi analizleri sonucunda, akut ve subkronik sürede uygulanan AgNP tüm doz (0,03, 0,3 ve 3 ppm) guruplarında görülen azalma kontrol grubuna göre anlamlı (p<0.05) olduğu belirlenmiştir. Akut sürede AgNP+HA uygulanan 0,03 ve 0,3 ppm doz gruplarındaki kan serumu BH düzeylerindeki değişim kontrol grubuna göre önemsizken (p<0.05), 3 ppm doz grubundaki azalma önemlidir (p<0.05). Subkronik sürede AgNP+HA uygulanan tüm doz gruplarındaki kan serumu BH düzelerindeki azalmanın önemli (p<0.05) olduğu tespit edilmiştir. Aynı doz grupları arasında AgNP uygulanan farklı sürelerin karşılaştırmaları sonucunda, 0,03 ve 0,3 ppm grupları arasındaki BH düzeleri değişimleri önemsizken, 3 ppm doz gurupları arasındaki azalmanın önemli olduğu görülmüştür.